10ο Φεστιβάλ Ρεμπέτικου «Η Σύρα του Μάρκου Βαμβακάρη» 26-30 Αυγούστου 2026

Ο Γιώργος Νταλάρας επιστρέφει στη Σύρο με τη μεγάλη μουσική παράσταση «Ρεμπέτικο».  
Η Σοφία Παπάζογλου παρουσιάζει την παράσταση «Ρόζα, Στέλλα και Μαρίκα: Οι δικές μας ξένες». Το μουσικό σύνολο Βαγγέλης Τρίγκας και Καίτη Κουλλιά ερμηνεύει «…Και το ρεμπέτικο λαϊκό εγένετο». Κώστας Δουμουλιάκας και Νίκος Τατασόπουλος με τοπική λαϊκή ορχήστρα. Στην ιστορική ταβέρνα του «Τεμπέλη» οι Ταλίλι Νοόμπα.

Από την πλατεία Μιαούλη και το Πνευματικό Κέντρο μέχρι τον Ταρσανά και τη σκάλα του Βροντάδου, με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα, μουσικό εργαστήριο, έκθεση λαϊκών μουσικών οργάνων, χορευτικό δρώμενο, το 10ο Φεστιβάλ Ρεμπέτικου «Η Σύρα του Μάρκου Βαμβακάρη» ανοίγει τη Σύρο από τις 26 μέχρι τις 30 Αυγούστου σε όλους εκείνους που αγαπούν το ρεμπέτικο και λαϊκό τραγούδι, τους παλιούς ρεμπέτες και τους αθάνατους λαϊκούς βάρδους.

Με συνδιοργανωτές τον Δήμο Σύρου - Ερμούποληςκαι την Κυκλαδική Εταιρεία Ανάπτυξης του Επιμελητηρίου Κυκλάδων, μεγάλο χορηγό την ΑΙΓΕΑΣ ΑΜΚΕ και χορηγό επικοινωνίας την ΕΡΤ, το 10ο Φεστιβάλ Ρεμπέτικου προσκαλεί τους επισκέπτες και τους κατοίκους του νησιού σε μια γιορτή λαϊκού πολιτισμού στα 200 χρόνια από την ίδρυση της Ερμούπολης.

Το εικαστικό της αφίσας που επιμελήθηκε, όπως πάντα, ο εικονογράφος Δημήτρης Κάσδαγλης, αποτυπώνει την κεντρική ιδέα της φετινής διοργάνωσης και ιδιαίτερα την ενότητα και αντίθεση ρεμπέτικου και λαϊκού.

ΑΠΟ ΤΟ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ ΣΤΟ ΛΑΪΚΟ

Κύρια θεματική ενότητα της φετινής διοργάνωσης του Φεστιβάλ Ρεμπέτικου της Σύρου είναι η περίοδος της μετάβασης από το «ρεμπέτικο» στο «λαϊκό».

Μέχρι και το 1940, επικρατεί το ελαφρό τραγούδι με δυτικό προσανατολισμό. Ο πόλεμος, η κατοχή και ο εμφύλιος, καθιερώνουν το ρεμπέτικο - λαϊκό ως την κυρίαρχη μορφή τραγουδιού με ευρεία απήχηση πλέον στο μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας, με το ελαφρό τραγούδι να χάνει σταθερά έδαφος, αφού δεν «προσαρμόστηκε» στο περιβάλλον της μεταπολεμικής περιόδου.

Το μπουζούκι καθιερώνεται ως το κυρίαρχο όργανο της λαϊκής μουσικής έκφρασης, ενώ οι συνθέτες της περιόδου του «ρεμπέτικου» περνούν σταδιακά στο «λαϊκό». Ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Μανώλης Χιώτης, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Απόστολος Καλδάρας, ο Γιώργος Μητσάκης και άλλοι συνθέτες και μουσικοί που εμφανίζονται τις δεκαετίες ’30 και ’40 στον χώρο του «ρεμπέτικου» πρωτοστατούν δυναμικά στην εξέλιξή του σε «λαϊκό», διευρύνοντας αισθητά το κοινό στο οποίο απευθύνεται.

Την ίδια περίοδο, λαμβάνει χώρα μια κοσμοϊστορική συγκυρία. Μια γενιά συνθετών με κύριους εκπρόσωπους τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Σταύρο Ξαρχάκο, μπολιάζει το «λαϊκό» τραγούδι με μια «έντεχνη» προσέγγιση, βάζοντας ταυτόχρονα τους μεγάλους μας ποιητές σε αυτό.

Στη δεκαετία του ’70 γίνεται μια συστηματική προσπάθεια επαναπροσέγγισης του αυθεντικού αλλά ξεχασμένου προπολεμικού ρεμπέτικου, με έρευνες, συλλογή των χαμένων τραγουδιών και εντοπισμό των εν ζωή συνθετών και μουσικών. Στις συναυλίες και επανεμφανίσεις τους είναι έντονη η παρουσία της φοιτητικής νεολαίας, η οποία κατά τη σκοτεινή περίοδο της δικτατορίας, αλλά και μετά τη μεταπολίτευση, αναζητούσε το αληθινό, το αυθεντικό, αναγνωρίζοντάς το στα πρόσωπα των μορφών του ρεμπέτικου.

Όλη αυτή η περίοδος σφραγίζεται από την παρουσία του Στέλιου Καζαντζίδη. Τόσο οι ερμηνευτικές του ικανότητες όσο και οι συγκυρίες, συνέβαλαν στο ότι αγαπήθηκε όσο κανείς άλλος στην ιστορία της λαϊκής μουσικής. Στη συνείδηση των Ελλήνων, το πρόσωπό του ταυτίστηκε με τη δική τους ύπαρξη και τις ανυπέρβλητες δυσκολίες της μεταπολεμικής περιόδου.

Μετά τη μεταπολίτευση, μέσα από μια διαρκή διαδικασία ζυμώσεων και αντιπαραθέσεων, θα λέγαμε ότι γίνεται αποδεκτό πως το «λαϊκό» τραγούδι είναι σαρξ εκ της σαρκός του «ρεμπέτικου». Για τους ερευνητές, αποτελούν δύο περιόδους της ίδιας λαϊκής αστικής μουσικής παράδοσης.

Το ρεμπέτικο έχει καταχωρηθεί στο ΕθνικόΕυρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς το 2015, στον αντιπροσωπευτικό κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάςτης Ανθρωπότητας της UNESCO το 2017.

Η ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ

Το Φεστιβάλ Ρεμπέτικου «Η Σύρα του Μάρκου Βαμβακάρη» συνδιοργανώνουν ο Δήμος Σύρου - Ερμούπολης και η Κυκλαδική Εταιρεία Ανάπτυξης (ΚΕΤΑΝ) του Επιμελητηρίου Κυκλάδων. Το Φεστιβάλ έχει καταχωρηθεί στο Ευρετήριο Ευρωπαϊκών Φεστιβάλ και έχει λάβει το EFFE LABEL.