Financial Times: Μπορεί η Πάρος να αποφύγει να γίνει σαν τη Μύκονο;

Σε ένα μεγάλο, εκτενές άρθρο τους, οι Financial Times ασχολούνται με ένα θέμα που απασχολεί κάθε Έλληνα, ειδικά το καλοκαίρι όπου τα προβλήματα από την υπερανάπτυξη στα νησιά μας γίνεται περισσότερο εμφανές και επίκαιρο. Στο συγκεκριμένο άρθρο, το θέμα είναι η Πάρος και το κατά πόσο το πανέμορφο κυκλαδονήσι θα μπορέσει να διασώσει την αυθεντικότητα και την κληρονομιά του και να αντισταθεί στο μοντέλο του μαζικού τουρισμού και της εκβιομηχανισμένης νυχτερινής διασκέδασης που αλλοίωσε την κοντινή της Μύκονο.

Η επέλαση του Χόλιγουντ και η γοητεία της αυθεντικότητας

Σύμφωνα με το άρθρο, η αναζήτηση της απόλυτης κυκλαδίτικης εμπειρίας με τα λευκά σπίτια-κύβους και τα παραδοσιακά ταβερνάκια πάνω στο κύμα, οδηγεί πλέον τους scouts του Χόλιγουντ και των μεγάλων πλατφορμών σταθερά προς την Πάρο. Η επιτυχημένη σειρά «One Day» του Netflix γυρίστηκε εν μέρει στα σοκάκια της Παροικιάς και στη Χρυσή Ακτή, προκαλώντας αμέσως μετά την προβολή της μια εκρηκτική αύξηση 32% στις κρατήσεις μέσω Airbnb στο νησί.

Η Μύκονος από ψηλά.

Παράλληλα, η σειρά «Malice» του Amazon Prime, με πρωταγωνιστές τον Ντέιβιντ Ντουκόβνι και τον Τζακ Γουάιτχολ, είχε ως επίκεντρο το «Paros Residence» (πλέον γνωστό ως «Villa Malice»), μια εντυπωσιακή έπαυλη οκτώ υπνοδωματίων, η οποία το καλοκαίρι ενοικιάζεται προς 65.000 ευρώ την εβδομάδα!

Σε αντίθεση με τη Μύκονο, που στήριξε την οικονομία της σε ένα μοντέλο έντονης νυχτερινής ζωής, ή τη Σαντορίνη, όπου η εμπειρία των επισκεπτών καθορίζεται πλέον από τα πλήθη των κρουαζιερόπλοιων, η Πάρος διατηρεί ακόμα την ταυτότητα μιας ζωντανής ελληνικής κοινότητας.

Όπως επισημαίνει στην εφημερίδα ο Σάββας Σαββαΐδης, διευθύνων σύμβουλος της Greece Sotheby’s International Realty (GSIR): «Η Πάρος διατηρεί ακόμα τον χαρακτήρα μιας αληθινής ελληνικής κοινότητας και μια αυθεντική ζωή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, η οποία δεν έχει σχεδιαστεί τεχνητά για χάρη του τουρισμού».

Τα Ρήνεια στη Μύκονο.

Τα νούμερα αποτυπώνουν ξεκάθαρα αυτή τη διαφορά, αφού η Πάρος προσελκύει κάτι λιγότερο από 1 εκατομμύριο επισκέπτες ετησίως, την ώρα που η Μύκονος αγγίζει τα 3 εκατομμύρια και η Σαντορίνη τα 3,4. «Ο κόσμος γοητεύεται από το τοπίο μας, από τις ξερολιθιές που στέκουν εδώ για χιλιάδες χρόνια, αλλά και από την ισχυρή μας ταυτότητα. Οι Παριανοί είναι ανοιχτόμυαλοι, φιλόξενοι και πολύ ενεργοί στα πολιτιστικά. Οι περισσότεροι μάλιστα παίζουν κάποιο όργανο», υποστηρίζει ο Νικόλας Στεφάνου, επιχειρηματίας στον τομέα της πληροφορικής με καταγωγή από τον Λίβανο, ο οποίος ζει από τη δεκαετία του ’70 σε μια «ήσυχη, αγροτική περιοχή» στα βορειοδυτικά του νησιού.

Οι Κυκλάδες στο στόχαστρο των prime αγοραστών

Όπως αναλύεται στο άρθρο, η ζήτηση για πολυτελή ακίνητα στις Κυκλάδες είναι πανίσχυρη, καθώς συγκεντρώνουν το 40% του διεθνούς ενδιαφέροντος για prime ελληνικά ακίνητα. Αγοραστές από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ, την υπόλοιπη Ευρώπη και τον Κόλπο δαπανούν κατά μέσο όρο 2,5 εκατομμύρια ευρώ για μια κατοικία.

Νάουσα, Πάρος.

Αν και η Πάρος βρίσκεται «δεκαετίες πίσω» από τη Μύκονο όσον αφορά την ωριμότητα της αγοράς πολυτελών ακινήτων, η ψαλίδα κλείνει γρήγορα. Οι τιμές των high-end ακινήτων στην Πάρο έχουν σημειώσει άνοδο περίπου 20% την τελευταία πενταετία. Παρά την αύξηση αυτή, η Πάρος παραμένει πιο οικονομική συγκριτικά με τη Μύκονο, με τη μέση τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο να διαμορφώνεται στα 8.800 ευρώ έναντι 10.800 ευρώ. Ωστόσο, οι συναλλαγές που ξεπερνούν τα 4 εκατομμύρια ευρώ, οι οποίες κάποτε ήταν σπάνιες, γίνονται πλέον κανονικότητα, ενώ τα εβδομαδιαία ενοίκια για πολυτελείς βίλες αγγίζουν τα 50.000 με 60.000 ευρώ, ποσά αδιανόητα για το νησί πριν από μια δεκαετία.

Η «Μυκονοποίηση» και οι αντιδράσεις των ντόπιων

Παρά το γεγονός ότι οι κάτοικοι αναγνωρίζουν τα οφέλη των επενδύσεων και των νέων θέσεων εργασίας, η ανησυχία για τη «Μυκονοποίηση» του νησιού είναι διάχυτη. Τα σημάδια υπερτουρισμού άρχισαν να γίνονται έντονα ορατά από το 2019, με τη μεγαλύτερη απειλή να μην προέρχεται από τις μεμονωμένες εξοχικές κατοικίες, οι οποίες συνήθως σέβονται την τοπική δόμηση, αλλά από τα μεγάλα τουριστικά συγκροτήματα διεθνών brands που αλλάζουν το τοπίο.

Όπως δήλωσε στους Financial Times o τοπικός δημοσιογράφος Σπύρος Μαυρής: «Ανεγείρονται σε όλο το νησί θέρετρα που δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική μας». «Μεταμορφωνόμαστε σε μια Disneyland χωρίς όμως τις απαραίτητες υποδομές για να τη στηρίξουν. Δεν επαρκεί το νερό, το λιμάνι και το αεροδρόμιο είναι πολύ μικρά για να διαχειριστούν τέτοιο όγκο αφίξεων, ενώ δεν υπάρχει καν νοσοκομείο».

Ο Νικόλας Στεφάνου, ως ιδρυτής της τοπικής κίνησης πολιτών «Φίλοι της Πάρου και της Αντιπάρου», συμπληρώνει ότι το πρόβλημα του συνωστισμού έχει ξεκινήσει ήδη από το 2019 και τονίζει ότι οι νέες αναπτύξεις, όπως αυτή στην παραλία Μαρτσέλο, που κάποτε αποτελούσε την αγαπημένη επιλογή των ντόπιων, ασκούν «σοβαρή πίεση» στα αποθέματα νερού, κυρίως επειδή πολλά από αυτά τα συγκροτήματα διαθέτουν κήπους «φυτεμένους με είδη που δεν είναι γηγενή και δεν μπορούν να θεωρηθούν βιώσιμα για το κλίμα μας».

Η νομική μάχη για το περιβάλλον

Η κατάσταση αυτή έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις από συλλόγους όπως οι «Φίλοι της Πάρου και της Αντιπάρου», καθώς και από περιβαλλοντικές οργανώσεις όπως το Cyclades Preservation Fund. Οι προσπάθειές τους εστιάζουν στην προστασία της φυσικής ομορφιάς, με πρωτοβουλίες όπως το Περιβαλλοντικό και Πολιτιστικό Πάρκο Πάρου στον κόλπο της Νάουσας, που στοχεύει στην ανάπλαση της γης και τη συγκράτηση του νερού.

Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι, από την εποχή της οικονομικής κρίσης του 2009, η ελληνική κυβέρνηση έχει θεσπίσει διαδικασίες fast-track έγκρισης για τις λεγόμενες «στρατηγικές επενδύσεις». Αυτές οι άδειες επιτρέπουν πολύ μεγαλύτερη δόμηση από αυτή που προβλέπουν οι τοπικοί κανόνες, δημιουργώντας σοβαρές τριβές με τους δήμους των νησιών.

Αυτή τη στιγμή, το επίκεντρο της δικαστικής διαμάχης βρίσκεται στις Κολυμπήθρες, μια περιοχή με ένα ευαίσθητο οικοσύστημα και ίχνη αρχαίου οικισμού. Εκεί, σχεδιάζεται μια τουριστική επένδυση που η εταιρεία υποστηρίζει πως πρόκειται για μια πλήρως οργανωμένη, ήπια ανάπτυξη που θα λειτουργήσει ως ανάχωμα στην άναρχη, εκτός σχεδίου δόμηση που έχει πληγώσει το νησί. Ωστόσο, η υπόθεση έχει φτάσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας και η τελική απόφαση από την Ολομέλεια αναμένεται με τεράστιο ενδιαφέρον, καθώς θα αποτελέσει οδηγό και για άλλα νησιά.

Νομικοί κύκλοι και περιβαλλοντικοί φορείς προειδοποιούν ότι σχεδόν 50 ανάλογες στρατηγικές επενδύσεις βρίσκονται σε διάφορα στάδια αδειοδότησης σε παρθένα σημεία της Ελλάδας. Το γεγονός ότι η νομοθεσία των τελευταίων ετών επιτρέπει στους επενδυτές να αγοράζουν μεγάλες εκτάσεις και να αναπτύσσουν έργα με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους, σε συνδυασμό με νέα διατάγματα που ανοίγουν την πόρτα ακόμα και για glamping (πολυτελή κάμπινγκ) σε αυστηρά προστατευόμενες περιοχές, εντείνει τον φόβο για μη αναστρέψιμη αλλοίωση του Αιγαίου.

Το εναλλακτικό μοντέλο του «Quiet Luxury»

Μέσα σε αυτό το πιεστικό σκηνικό, υπάρχει μια τάση που θέλει την Πάρο να ακολουθεί έναν διαφορετικό δρόμο. Οι τουριστικές αρχές και ένα μέρος της αγοράς επιχειρούν να επανατοποθετήσουν το νησί γύρω από την ταυτότητα της «ήσυχης πολυτέλειας», εστιάζοντας σε ιδιωτικές βίλες υψηλού αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, στην ιδιωτικότητα και τον οικογενειακό τουρισμό, μακριά από το μοντέλο της Μυκόνου. Επιπλέον, η έλλειψη μεγάλου διεθνούς αεροδρομίου λειτουργεί ως φυσικό φίλτρο ενάντια στον μαζικό τουρισμό.

Υπάρχουν παραδείγματα ιδιοκτητών που δείχνουν ότι η ανάπτυξη μπορεί να γίνει με σεβασμό υποστηρίζουν οι Financial Times και δίνουν το παράδειγμα της Αλεξάνδρας Σκαλτσογιάννη, η οποία άφησε την καριέρα της στη διαφήμιση στην Αθήνα το 2000 για να μετακομίσει στην Πάρο. Τότε, η αγορά κυριαρχούνταν από απλά ενοικιαζόμενα δωμάτια. Η ίδια αγόρασε μια παραθαλάσσια έκταση και δημιούργησε το «Votsalakia Seaside Escape», ένα συγκρότημα τεσσάρων κατοικιών που λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια, αντλίες θερμότητας και συλλογή βρόχινου νερού για την άρδευση. Αν και τότε οι ντόπιοι επαγγελματίες πίστευαν ότι το εγχείρημα θα αποτύχει λόγω έλλειψης αγοράς για premium κατοικίες, σήμερα οι βίλες αυτές ενοικιάζονται από 4.000 έως 21.000 ευρώ την εβδομάδα και πωλούνται από 2,8 έως 4 εκατομμύρια ευρώ.

Οι αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι οι αγοραστές στην Πάρο δεν ψάχνουν απλώς για ακίνητα-τρόπαια επίδειξης πλούτου. Αγοράζουν έναν τρόπο ζωής σε ένα νησί που παραμένει ζωντανό και λειτουργικό όλο τον χρόνο. Το αν αυτή η ισορροπία θα διατηρηθεί ή αν η Πάρος θα υποκύψει τελικά στις πιέσεις της υπερανάπτυξης, εξαρτάται από το αν τα μαθήματα της Μυκόνου έχουν γίνει πραγματικά μάθημα για το μέλλον.

Πηγή:tovima.gr