Τοποθέτηση Προέδρου Επιμελητηρίου Κυκλάδων Γ. Ρούσσου στην Υποεπιτροπή Νησιωτικών Περιοχών

"Θα αναφερθώ πρώτα σε ζητήματα που αφορούν το Δίκτυο Νησιωτικών Επιμελητηρίων της Ε.Ε. και στη συνέχεια θα εκθέσω τις θέσεις του Επιμελητηρίου Κυκλάδων.

Τεκμηρίωση και ευρωπαϊκή διάσταση της νησιωτικότητας

Από την ανάληψη της Προεδρίας του Δικτύου Νησιωτικών Επιμελητηρίων της Ε.Ε., το οποίο παρακολουθώ είκοσι χρόνια, με απασχολεί διαρκώς η έλλειψη τεκμηριωμένων δεδομένων από τα ελληνικά Επιμελητήρια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί τεκμηριωμένες θέσεις, και αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία τώρα που, για πρώτη φορά, η Ευρώπη αποφάσισε να υιοθετήσει συγκεκριμένες πολιτικές για τη νησιωτικότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, τα νησιωτικά Επιμελητήρια της Ε.Ε. — μέσω του εκπροσώπου τους, του INSULEUR — κλήθηκαν να διατυπώσουν τη γνώμη τους. Κατά την προετοιμασία της γνωμοδότησης διαπίστωσα για άλλη μια φορά ότι τα Επιμελητήρια άλλων χωρών ήταν καλύτερα προετοιμασμένα.

Ευτυχώς, η πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας Νησιωτικής Πολιτικής για τη δημιουργία του «Βαρόμετρου», στην οποία το Επιμελητήριο Κυκλάδων συμμετείχε ενεργά, μας έδωσε ένα πρώτο σύνολο τεκμηριωμένων στοιχείων. Η επανάληψη της έρευνας το επόμενο έτος ενίσχυσε περαιτέρω αυτή τη βάση, επιτρέποντάς μας να απαντήσουμε στη διαβούλευση με ουσιαστικά επιχειρήματα.

Χαρακτηριστικό της ευρείας απήχησης της προσπάθειας αυτής είναι ότι στη διαβούλευση της Γενικής Γραμματείας ανταποκρίθηκαν 46 φορείς. Το Επιμελητήριο Κυκλάδων υπέβαλε τις θέσεις του με υπόμνημα στο Υπουργείο και απευθείας στην Ε.Ε. Η τεκμηρίωση είναι εκείνη που δίνει βαρύτητα στις θέσεις μας και αυξάνει την πιθανότητα να εισακουστούμε.

Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι ακόμα και σε εθνικό επίπεδο δεν μπορούμε να θεωρούμε αυτονόητη τη γνώση των ζητημάτων νησιωτικότητας. Κάθε αλλαγή υπουργού ή υφυπουργού σημαίνει συχνά και απώλεια θεσμικής μνήμης επί του θέματος. Η συνεχής και τεκμηριωμένη τεκμηρίωση είναι λοιπόν αναγκαία και σε εγχώριο επίπεδο.

Να σημειωθεί επίσης ότι ορισμένα προβλήματα νησιωτικότητας είναι ειδικά ελληνικά. Η λειψυδρία, για παράδειγμα, δεν απασχολεί με την ίδια ένταση τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά νησιά. Οι ελληνικές θέσεις διατυπώθηκαν με επάρκεια και η συμβολή του Δικτύου Νησιωτικών Επιμελητηρίων Ευρώπης ήταν ουσιαστική.

Θέσεις Επιμελητηρίου Κυκλάδων

Παραθέτω τους βασικούς άξονες των προτάσεών μας, όπως κατατέθηκαν στο Υπουργείο και μέσω του INSULEUR στην Ευρώπη.

1. Μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ Θεωρούμε ότι έχουν πλέον ωριμάσει οι συνθήκες για την υπαγωγή όλων των νησιών σε καθεστώς μειωμένου ΦΠΑ. Η τρέχουσα συγκυρία, με τις πιέσεις από τον πόλεμο και την ακρίβεια, επιδεινώνει τα οικονομικά αποτελέσματα πολλών νησιωτικών επιχειρήσεων και θέτει σε αμφιβολία τη βιωσιμότητά τους. Η στιγμή για δράση είναι τώρα.

2. Μεταφορικό ισοδύναμο Απαιτείται πλήρης εκκαθάριση των εκκρεμοτήτων παρελθόντων ετών και επανίδρυση του συστήματος σε εξορθολογισμένη βάση. Οι επιχειρήσεις πρέπει να γνωρίζουν εκ των προτέρων το ύψος της αποζημίωσης που δικαιούνται και να τη λαμβάνουν εγκαίρως. Κατά τις επισκέψεις μας σε τρία νησιά, το πρώτο ζήτημα που τέθηκε ήταν ακριβώς αυτό: επιχειρήσεις που έχουν να λάβουν πληρωμές τρία και τέσσερα χρόνια. Κάθε καθυστέρηση επιδεινώνει το συσσωρευμένο χρέος της Πολιτείας προς τους δικαιούχους.

3. Ακτοπλοϊκή σύνδεση των Κυκλάδων Επί δύο χρόνια εξυπηρετούμαστε από ένα μόνο πλοίο στα ενδοκυκλαδικά δρομολόγια, αντί για δύο. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στα μικρά νησιά· αφορά μεγάλους προορισμούς όπως η Σαντορίνη και η Νάξος, και καλύπτει τόσο τις νότιες όσο και τις ανατολικές Κυκλάδες. Η κατάσταση αυτή, ιδιαίτερα κατά τη χειμερινή περίοδο, είναι αδύνατο να συνεχιστεί.

4. Έλλειψη εργατικού δυναμικού Πρόκειται για ένα χρόνιο και οξύ πρόβλημα που επηρεάζει άμεσα την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Και φέτος, παρά την ελαφρώς καθυστερημένη έναρξη της τουριστικής περιόδου, το έλλειμμα σε ανθρώπινο δυναμικό παραμένει σοβαρό.

5. Πρόσβαση σε χρηματοδότηση Η δυσκολία δεν εντοπίζεται μόνο στο τραπεζικό σύστημα, αλλά και στον τρόπο σχεδιασμού και υλοποίησης χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Η χαμηλή απορρόφηση οφείλεται εν μέρει στην έλλειψη συμβούλων στα νησιά και εν μέρει στην ένταξη των Κυκλάδων, για παράδειγμα, στον ίδιο γεωγραφικό κορμό με την Αττική. Η Αττική, που υπερτερεί σε αριθμό επιχειρήσεων και συμβούλων, εξαντλεί τους πόρους πριν καν οι νησιώτες επιχειρηματίες προλάβουν να υποβάλουν αίτηση.

6. Ψηφιοποίηση Είμαστε βέβαια υπέρ του ψηφιακού μετασχηματισμού. Το Επιμελητήριο Κυκλάδων λειτουργεί ψηφιακά από το 2008. Ωστόσο, όταν η ψηφιοποίηση εφαρμόζεται χωρίς επαρκή πρόβλεψη για τις τοπικές ιδιαιτερότητες δημιουργούνται δυσλειτουργίες που δύσκολα αντιμετωπίζονται.

7. Τέλη διαμονής και κρουαζιέρας Θεωρούμε απαράδεκτο τα έσοδα από τα τέλη αυτά να μην επιστρέφουν στους προορισμούς από τους οποίους προκύπτουν. Τα ποσά που εισπράττονται πρέπει να επενδύονται στη βελτίωση υποδομών κάθε νησιού.

8. Πνευματικά δικαιώματα Το ισχύον σύστημα δεν ικανοποιεί ούτε τους δικαιούχους ούτε τους επιχειρηματίες, οι οποίοι συχνά καλούνται να καλύψουν οφειλές τεσσάρων έως πέντε ετών. Μετά από δέκα χρόνια συζητήσεων, ζητούμε από την Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων, τη ΓΣΕΒΕΕ, την ΕΣΕΕ και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να διαμορφωθεί μια ενιαία πρόταση: ένας εκπρόσωπος ανά κατηγορία δικαιούχων, με χαμηλότερο ατομικό τέλος και ευρύτερη συμμετοχή, ώστε και οι δικαιούχοι να αμείβονται δίκαια και οι επιχειρήσεις να απαλλαγούν από παρατεταμένες δικαστικές διαμάχες.

Κλείνοντας, θέλω να επανέλθω στο θέμα των δεδομένων. Τα Επιμελητήρια δεν διαθέτουν τα οικονομικά στοιχεία και τα δεδομένα που έχει η ΑΑΔΕ. Εύχομαι κάποια στιγμή να δοθεί η δυνατότητα στα επιμελητήρια όλης της χώρας, όχι μόνο τα νησιωτικά, να εκτελούν σοβαρά το ρόλο τους έχοντας συγκεκριμένα στοιχεία και όχι με ευχολόγια ή περιγραφές γενικές.

Αυτή η αρχή που έγινε από τη Γενική Γραμματεία να περάσει και στο σύνολο των επιμελητηρίων ώστε να είμαστε πιο τεκμηριωμένοι για να έχουμε μία ελπίδα ότι θα έχουμε κάποιο αποτέλεσμα. Δεν λέω ότι η τεκμηρίωση μέσω των στοιχείων θα λύσει όλα τα προβλήματα, αλλά όσο πιο στοχευμένοι είμαστε τόσο μεγαλύτερη ελπίδα έχουμε να φέρουμε αποτέλεσμα. Σας ευχαριστώ πολύ".