ΕΜΑ:  «Ακτοπλοϊκή σύνδεση Πάρου – Νάξου για τη μετακίνηση νεφροπαθών και ανάγκη δημιουργίας Μονάδας Τεχνητού Νεφρού στην Πάρο»

Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

Με αφορμή την υπογραφή της νέας τριετούς σύμβασης για την εξυπηρέτηση της ακτοπλοϊκής γραμμής Αγία Άννα Νάξου – Πίσω Λιβάδι Πάρου, για το χρονικό διάστημα από 1η Νοεμβρίου 2026 έως 31η Οκτωβρίου 2029, θα ήθελα να θέσω υπόψη σας ορισμένα σημαντικά ζητήματα που αφορούν την εξυπηρέτηση των νεφροπαθών της Πάρου και της Αντιπάρου.

Είναι αυτονόητο ότι η διευκόλυνση της μετακίνησης των συμπολιτών μας που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση στη Νάξο αποτελεί ζήτημα ιδιαίτερης κοινωνικής ευαισθησίας και προτεραιότητα για τον Δήμο μας.

Ωστόσο, η επιλογή της επιδότησης μιας ακτοπλοϊκής σύνδεσης ως μέσου εξυπηρέτησης αυτής της διαρκούς ανάγκης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την πραγματική χρησιμότητα και την αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης δαπάνης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτω, από τους δέκα (10) ασθενείς που μεταβαίνουν από την Πάρο στη Νάξο για αιμοκάθαρση, οι επτά (7) χρησιμοποιούν τη σύνδεση από το λιμάνι της Παροικίας προς το λιμάνι της Νάξου, ενώ μόλις τρεις (3) εξυπηρετούνται από τη γραμμή Πίσω Λιβάδι – Αγία Άννα.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς για το κατά πόσο η συγκεκριμένη επιδοτούμενη γραμμή ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της πλειονότητας των ασθενών, ιδίως εάν ληφθούν υπόψη οι πρόσθετες χερσαίες μετακινήσεις, οι αποστάσεις και οι ώρες των δρομολογίων.

Θέλω να τονίσω ότι η παρούσα Δημοτική Αρχή δεν έχει ζητήσει την παραπάνω σύνδεση για την εξυπηρέτηση των νεφροπαθών.

Επιπλέον, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, η νέα σύμβαση προβλέπει ανώτατη συνολική αξία 891.072 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ, για την τριετία.

Ως Δήμαρχος Πάρου, θεωρώ ότι οφείλουμε να εξετάσουμε εάν οι σημαντικοί αυτοί δημόσιοι πόροι αξιοποιούνται με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο και εάν θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση μιας βαθύτερης και διαχρονικής ανάγκης του νησιού μας.

Πιστεύω ότι η ουσιαστική και μακροπρόθεσμη λύση βρίσκεται στη δημιουργία και λειτουργία Μονάδας Τεχνητού Νεφρού στην Πάρο.

Η Πάρος χρειάζεται Μονάδα Τεχνητού Νεφρού. Αυτό είναι το ουσιαστικό ζητούμενο και προς αυτή την κατεύθυνση οφείλουμε όλοι να εργαστούμε.

Μια τέτοια υποδομή θα έδινε τη δυνατότητα στους νεφροπαθείς της Πάρου και της Αντιπάρου να πραγματοποιούν τις απαραίτητες θεραπείες τους στον τόπο τους, χωρίς τις επαναλαμβανόμενες ακτοπλοϊκές μετακινήσεις και τη σωματική, ψυχολογική και οικονομική επιβάρυνση που αυτές συνεπάγονται για τους ίδιους και τις οικογένειές τους.

Για τους παραπάνω λόγους, παρακαλώ:

1. Να μας ενημερώσετε για τα στοιχεία που τεκμηριώνουν τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα της συγκεκριμένης τριετούς σύμβασης, καθώς και για τα δεδομένα βάσει των οποίων προσδιορίστηκε η συγκεκριμένη ακτοπλοϊκή γραμμή.

2. Να εξεταστεί η πραγματική αποτελεσματικότητα της επιδοτούμενης σύνδεσης, σε συνάρτηση με τον αριθμό των ασθενών που εξυπηρετεί.

Πρόσφατα ανακοινώθηκαν τα χειμερινά ακτοπλοϊκά δρομολόγια  από τη Blue Star Ferries για την περίοδο από 6.11.26 μέχρι 28.2.27 Με δυσάρεστη έκπληξη διαπιστώσαμε ριζική αλλαγή στο πρωινό (07:25) δρομολόγιο από Πειραιά για Πάρο -Νάξο-Ίο-Σαντορίνη , που είναι το πρώτο που έκανε την αρχή της η συγκεκριμένη εταιρεία με το τότε νεότευκτο Blue Star Ithaki  ,τον Νοέμβριο του 2000 αμέσως μετά το ναυάγιο του Σάμινα , και εκτελούσε ανελλιπώς, καθημερινά όλη τη διάρκεια του χρόνου για 26 συνεχόμενα χρόνια Από την φετινή δρομολογιακή περίοδο το δρομολόγιο αυτό θα εκτελείτε μόνο 5 φορές την εβδομάδα μέχρι την Σαντορίνη και η επιστροφή από εκεί θα γίνεται στις 19:30 (αντί 15:30 μέχρι σήμερα ) και η άφιξη στον Πειραιά θα είναι στις 04:30 το πρωί της επόμενης (αντί 23:15 της ίδιας ημέρας ) Αυτό θα έχει τα παρακάτω δυσμενή αποτελέσματα για τους κατοίκους των νησιών 1. Για την ομάδα των νεφροπαθών της Πάρου και Αντιπάρου που πηγαίνουν 3 φορές την εβδομάδα για θεραπεία στην Νάξο είτε Δευτέρα-Τετάρτη -Παρασκευή ή Τρίτη -Πέμπτη -Σάββατο (σε 2ομαδες) να μην έχουν δυνατότητα να το κάνουν αυτό κάθε μέρα. Ακόμα ενώ η επιστροφή τους ήταν 18.00 από την Νάξο για Πάρο ,τώρα θα είναι 22.30 και στο σπίτι τους θα φθάνουν μετά τα μεσάνυχτα

2. ⁠Αναστατώνουν τις τοπικές  κοινωνίες που προγραμματίζουν ταξίδια για ιατρικούς ,κοινωνικούς εμπορικούς και αθλητικούς λόγους και ανατρέπουν όλο το σχεδιασμό

3. ⁠Η άφιξη στο Πειραιά θα γίνεται στις 04:30 τα ξημερώματα ,ώρα που δεν λειτουργούν τα Μέσα Μαζικής  Μεταφοράς με ό,τι αυτό συνεπάγεται 4. ⁠Ανατρέπει τον σχεδιασμό και ουσιαστικά καταργεί όλα τα τοπικά πρωταθλήματα σε όλα τα αθλήματα καθώς τα Σαββατοκύριακα δεν θα συνδέεται η Σαντορίνη με τα υπόλοιπα νησιά Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες των νησιών μας που ζουν κάτοικοι  δώδεκα μήνες τον χρόνο.

Καλούμε το ΥΕΝ να επανεξετάσει με την συγκεκριμένη εταιρεία τα δρομολόγια για να δοθεί λύση ή να προκηρύξει πρόσκληση ενδιαφέροντος για να καλυφθούν οι ανάγκες από οποιαδήποτε άλλη εταιρεία που θα έχει και το πλεονέκτημα να διατηρήσει τα συγκεκριμένα ωράρια ,σταθερά για όλη την διάρκεια του χρόνου Η ακτοπλοϊκή σύνδεση δεν αποτελεί απλώς μια συγκοινωνιακή υπηρεσία. Είναι η βασική γέφυρα των νησιών με την υπόλοιπη Ελλάδα και προϋπόθεση για την ισότιμη πρόσβαση των κατοίκων σε υπηρεσίες, ευκαιρίες και δικαιώματα που για τους πολίτες της ηπειρωτικής χώρας θεωρούνται αυτονόητα.

Εκτός από την καθημερινότητα των κατοίκων η παρούσα εξέλιξη έχει άμεσες επιπτώσεις και στη χειμερινή λειτουργία της τοπικής οικονομίας και των νησιών μας

Η τοπική κοινωνία δικαιολογημένα θεωρεί ότι οι ανακοινωθείσες ρυθμίσεις συνιστούν υποβάθμιση του επιπέδου ακτοπλοϊκής εξυπηρέτησης των Κυκλάδων σε σχέση με όσα ίσχυαν τα προηγούμενα χρόνια. Η νησιωτικότητα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους εποχικότητας, ούτε η πρόσβαση των κατοίκων σε βασικές υπηρεσίες να εξαρτάται από περιορισμένες ή μη λειτουργικές επιλογές μετακίνησης.

Κυκλάδες αποτελούν  έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς της χώρας και διαχρονικά συμβάλλουν ουσιαστικά στην εθνική οικονομία. Ως εκ τούτου, η αντιμετώπιση τους δεν μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με την εποχή, ούτε οι ανάγκες των κατοίκων του να θεωρούνται λιγότερο σημαντικές κατά τους χειμερινούς μήνες.

Ζητούμε το αυτονόητο: ακτοπλοϊκές συνδέσεις που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων που ζουν εδώ όλο τον χρόνο.

1. ΈΝΩΣΗ ΞΕΝΟΔΟΧΩΝ ΠΑΡΟΥ ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ
2. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΝΟΙΚΙΑΖΟΜΕΝΩΝ ΔΩΜΑΤΙΩΝ «ΜΑΝΤΩ ΜΑΥΡΟΓΕΝΟΥΣ»
3. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΝΟΙΚΙΑΖΟΜΕΝΩΝ ΔΩΜΑΤΙΩΝ Σύλλογος και ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ “ΠΟΣΕΙΔΩΝΑΣ”
4. ΚΤΕΛ
5. ΤΑΧΙ
6. ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΜΕ ΟΔΗΓΟ ΠΑΡΟΥ
7. ΈΝΩΣΗ ΕΝΟΙΚΙΑΖΟΜΕΝΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΠΑΡΟΥ
8. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΦΕΖΥΘΟΕΣΤΙΑΡΟΡΩΝ ΠΑΡΟΥ
9. ΕΚΠΡΌΣΩΠΟΙ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΠΡΑΚΤΟΡΩΝ
10. ΕΜΠΟΡΟΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΟΥ ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ
11. Εκπρόσωπος ΣΙΤΕΣΑΠ
12. ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΚΩΝ ΣΚΑΦΩΝ ΠΑΡΟΥ ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ

Ο Δήμος Πάρου ενημερώνει ότι το 2ο Δημοτικό Σχολείο Παροικίας έχει προεπιλεγεί για να ενταχθεί στη Γ’ και Δ’ Φάση του Προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειας για τη βελτίωση και αναβάθμιση των σχολικών υποδομών της χώρας.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μια ακόμη σημαντική παρέμβαση για τις σχολικές υποδομές του νησιού μας, καθώς έρχεται σε συνέχεια της ανακαίνισης του 1ου Δημοτικού Σχολείου Παροικίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Α’ Φάσης του ίδιου Προγράμματος.

Οι προβλεπόμενες εργασίες ανά σχολική μονάδα, στο πλαίσιο υλοποίησης του Προγράμματος  «Μαριέττα Γιαννάκου», σύμφωνα με το σχετικό από 6 Οκτωβρίου έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών, αφορούν:

α) Χρωματισμούς της εξωτερικής και εσωτερικής τοιχοποιίας, (συμπεριλαμβανομένης, όπου απαιτείται, της επισκευής υγρομόνωσης).

β) Κατασκευή, επισκευή / ανακαίνιση χώρων υγιεινής (WC), συμπεριλαμβανομένων των απαραίτητων υποδομών για ΑμεΑ.

γ) Κατασκευή / επισκευή ραμπών πρόσβασης ΑμεΑ ή/και προσθήκη μηχανικού αναβατορίου.

δ) Κατασκευή / αντικατάσταση γηπέδων καλαθοσφαίρισης (Basket), πετοσφαίρισης (Volley) ή/και χώρων παιδικής χαράς.

ε) Ελαιοχρωματισμό των κιγκλιδωμάτων της περίφραξης.

Παράλληλα, ο Δήμαρχος Πάρου, Κώστας Μπιζάς με την υπ’ αριθ. πρωτ. 20482/09-10-2026 επιστολή του, προς την Κτιριακές Υποδομές Α.Ε. και το Υπουργείο Εσωτερικών, δήλωσε τη συναίνεση του Δήμου για την εκτέλεση των προβλεπόμενων εργασιών στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Παροικίας. Επιπλέον, με την ίδια επιστολή, ζητήθηκε να διερευνηθεί η δυνατότητα τοποθέτησης συνθετικού χλοοτάπητα ποδοσφαίρου στην πίσω αυλή του σχολείου, με στόχο την περαιτέρω αναβάθμιση του αύλειου χώρου.

Σε δήλωσή του, ο Δήμαρχος Πάρου, Κώστας Μπιζάς, ανέφερε:

«Ιδιαίτερη ικανοποίηση μας προκαλεί το γεγονός ότι, μετά το 1ο Δημοτικό Σχολείο Παροικίας, το οποίο επίσης ανακαινίστηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος “Μαριέττα Γιαννάκου”, ακόμη ένα σχολείο του Δήμου μας επωφελείται από μια σημαντική παρέμβαση στις υποδομές του.

Η ένταξη του 2ου Δημοτικού Σχολείου Παροικίας στο συγκεκριμένο Πρόγραμμα αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για τη σχολική κοινότητα της Παροικίας και συνολικά για τον Δήμο Πάρου. Οι παρεμβάσεις που προβλέπονται θα συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση των υποδομών, της ασφάλειας και της λειτουργικότητας του σχολείου, δημιουργώντας ένα καλύτερο περιβάλλον για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Υπουργό Εσωτερικών, κ. Θεόδωρο Λιβάνιο, και την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σοφία Ζαχαράκη, καθώς και τα στελέχη των αρμόδιων Υπουργείων, για τη συνεργασία και τη συμβολή τους στην υλοποίηση του Προγράμματος και στην ένταξη του 2ου Δημοτικού Σχολείου Παροικίας σε αυτό.

Παράλληλα, θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τα στελέχη της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων και Υπηρεσιών του Δήμου Πάρου, για τη συνεργασία και την ουσιαστική συμβολή τους στην προώθηση των απαραίτητων διαδικασιών.

Ο Δήμος Πάρου θα συνεχίσει να εργάζεται με συνέπεια και σε συνεργασία με όλους τους αρμόδιους φορείς για τη βελτίωση των σχολικών υποδομών, ώστε τα παιδιά μας να έχουν ένα σύγχρονο, ασφαλές και κατάλληλο περιβάλλον για την εκπαίδευση και την καθημερινότητά τους».

Ο Δήμος Πάρου ενημερώνει τους πολίτες ότι, στο πλαίσιο της προκήρυξης 7Κ/2026 του ΑΣΕΠ, η οποία αφορά συνολικά 3.262 θέσεις προσωπικού κατηγορίας Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης (ΥΕ) σε φορείς του Δημοσίου σε όλη τη χώρα, προβλέπονται συνολικά 16 θέσεις για τον Δήμο Πάρου, οι οποίες κατανέμονται ως εξής:

Οι παραπάνω θέσεις αφορούν ειδικότητες που σχετίζονται με τις ανάγκες λειτουργίας των δημοτικών υπηρεσιών, την καθαριότητα, την αποκομιδή απορριμμάτων, τις γενικές εργασίες και τη φύλαξη. Υπάρχουν θέσεις για υποψήφιους με εμπειρία και θέσεις χωρίς εμπειρία.

Εντοπιότητα: Σημειώνεται ότι προτάσσονται οι υποψήφιοι/ες που είναι μόνιμοι κάτοικοι της Πάρου, σύμφωνα με τις προβλέψεις της προκήρυξης.

Προθεσμία υποβολής αιτήσεων

• Έναρξη: Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, ώρα 08:00.
• Λήξη: Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026, ώρα 14:00.

Η υποβολή των αιτήσεων πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας του ΑΣΕΠ (www.asep.gr), σύμφωνα με τους όρους και τις οδηγίες της προκήρυξης.

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να μελετήσουν προσεκτικά την προκήρυξη, να ελέγξουν τον κωδικό της θέσης που τους ενδιαφέρει, τα απαιτούμενα προσόντα και τα δικαιολογητικά συμμετοχής και να μεριμνήσουν για την έγκαιρη υποβολή της αίτησής τους.

Επίσημη ενημέρωση: Ο αναλυτικός πίνακας κατανομής θέσεων είναι διαθέσιμος στην ιστοσελίδα του ΑΣΕΠ, στην προκήρυξη 7Κ/2026, αλλά και στο συνημμένο αρχείο της ανακοίνωσής μας.

Ο Δήμος Πάρου καλεί τους πολίτες που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στη διαδικασία να ενημερωθούν εγκαίρως και να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα διεκδίκησης των διαθέσιμων θέσεων.

Σας ενημερώνουμε ότι, σύμφωνα με το Επικαιροποιημένο Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών φαινομένων της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (Ε.Μ.Υ.), για αύριο, Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2026, προβλέπονται κατά τόπους ισχυρές βροχές και καταιγίδες.

Συνιστούμε στους πολίτες να μεριμνήσουν για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας και οι οδηγοί να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά τη διέλευση και να μην παρκάρουν τα οχήματά τους, στις παρακάτω περιοχές:

Παροικία

•Χείμαρρος «Κατσίκης». Ξεκινάει από τη Νοτιά, διασχίζει τα Κακάπετρα και εκβάλλει στο Μπουταράκι.

•Ρέμα «Κορμός». Ξεκινάει κάτω από το Ταξιαρχάκι, περνάει το γεφυράκι στη Χαρίκλεια και καταλήγει στη Ζωοδόχο Πηγή.

•Ρέμα «Φλόγα». Ξεκινάει βόρεια της Σκλαβομαριάς, διασχίζει τις περιοχές, όπως τη Μονή του Αγίου Φανουρίου (Άγιος Ευστάθιος), το δημοτικό πάρκινγκ P3 (Γράβαρη), το γεφυράκι στο σπίτι της Μαντώ Μαυρογένους και εκβάλλει στο λιμάνι.

•Ρέμα «Αγίων Αναργύρων». Ξεκινάει από τους Αγίους Αναργύρους και εκβάλλει στο καρνάγιο.

•Χείμαρρος «Έλητας»

•Χείμαρρος «Καλάμι»

•Χείμαρρος «Παρασπόρος»

Ιδιαίτερη προσοχή στον παλαιό οικισμό της Παροικίας στην περιοχή φαρμακείο Γράβαρη,

Βηθλεέμ και πλατεία Ζωοδόχου Πηγής.

Νάουσα

•Χείμαρρος «Ξεροπόταμος». Διασχίζει τις Καντινελιές και εκβάλλει στο γεφυράκι Νάουσας.

Μάρπησσα

•Χείμαρρος «Μακριά Λίμνη»

Αρχίλοχος

•Ρέμα «Μαραγκός»

Αλυκή

•Ποταμός «Καμαριού». Πηγάζει από την περιοχή της Μονής των Αγίων Θεοδώρων, διέρχεται από το Καμάρι και εκβάλλει στην Αλυκή, στο λιμανάκι του Πρέσβη.

Πληροφορίες καιρού:

Περισσότερες λεπτομέρειες για την εξέλιξη του καιρού στα τακτικά και έκτακτα δελτία καιρού, στην ιστοσελίδα της Ε.Μ.Υ. ( www.emy.gr ).

Συμβουλές:

http://www.civilprotection.gr

https://civilprotection.gov.gr/odigies-prostasias/plimmyres

Τηλ. Πυροσβεστικής: 2284025199

Τηλ. Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Πάρου: 2284360116

Ο φετινός εορτασμός της μεγάλης Εθνικής μας Εορτής της 28^ηςΟκτωβρίου, αποκτά μια ξεχωριστή βαρύτητα, μέσα σε  μια διεθνή κατάσταση που χαρακτηρίζεται από άγριες πολεμικές αντιπαραθέσεις, πρωτοφανή οικονομική ανισότητα αλλά και από την ανησυχία που επιβάλλει από τη μια πλευρά η εντυπωσιακή άνοδος των ιδεολογιών του μίσους σε πολλά δυτικά κράτη και από την άλλη οι εξίσου εντυπωσιακές μαζικές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας των πολιτών του κόσμου, από την Ινδία και τη Βραζιλία μέχρι την Ιταλία, τη Γαλλία και την Αλβανία, ενάντια σε όλα αυτά που απειλούν τις ζωές και την ευημερία των πολλών.

Στις 28 Οκτωβρίου 1940 η Ελλάδα απέρριψε το τελεσίγραφο της φασιστικής Ιταλίας. Εκείνη τη στιγμή η Πολωνία, η Δανία, η Νορβηγία, η Ολλανδία, το Βέλγιο και η Γαλλία είχαν ήδη υποκύψει στον Άξονα. Ο ελληνικός στρατός, με τη στήριξη ολόκληρου του λαού, απέκρουσε την εισβολή και προώθησε το μέτωπο βαθιά στο αλβανικό έδαφος. Έτσι χάρισε στους Συμμάχους τις πρώτες τους νίκες στην ξηρά. Τον Απρίλιο του 1941 ακολούθησε η γερμανική εισβολή και τρεισήμισι χρόνια Κατοχής: πείνα, εκτελέσεις, καμένα χωριά.

Ογδόντα έξι χρόνια μετά, τιμούμε πρώτα απ' όλα τους χιλιάδες νέους που έμειναν για πάντα στα βουνά της Ηπείρου και της Αλβανίας. Τιμούμε και όσους αντιστάθηκαν στα χρόνια της Κατοχής. Τους οφείλουμε την ελευθερία που σήμερα θεωρούμε δεδομένη.

Η μνήμη όμως οφείλει να είναι πλήρης. Δεν πλήρωσαν όλοι το ίδιο τίμημα. Την ώρα που χιλιάδες πέθαιναν από την πείνα, υπήρξαν μαυραγορίτες για τους οποίους σπίτια άλλαζαν χέρια για έναν τενεκέ λάδι. Υπήρξαν συνεργάτες των κατακτητών, καταδότες, Ταγματασφαλίτες. Αυτοί δεν λογοδότησαν ποτέ και διατήρησαν μετά τον πόλεμο την περιουσία και την επιρροή που είχαν αποκτήσει. Δεν το θυμόμαστε για να ανοίξουμε παλιές πληγές. Το θυμόμαστε για να καταλάβουμε πώς η επέλαση του φασισμού στην Ελλάδα, είχε συνέπειες διαχρονικές και δεν εξαφανίστηκε ριζικά ποτέ.

Ο φασισμός  στην Ευρώπη δεν εμφανίστηκε από το πουθενά. Γεννήθηκε μέσα σε οικονομική εξαθλίωση, ταπείνωση και κατάρρευση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Παρουσιάστηκε ως δύναμη «ενάντια στο σύστημα» και υποσχέθηκε να τιμωρήσει τις διεφθαρμένες ελίτ. Στην πράξη έστρεψε τον θυμό των πολιτών προς τους πιο αδύναμους: τους Εβραίους, τους Ρομά, τους «άλλους». Μόλις κατέλαβε την εξουσία, κατάργησε τη δημοκρατία και οδήγησε την Ευρώπη στην καταστροφή.

Σήμερα αρκετές από εκείνες τις συνθήκες είναι ξανά παρούσες. Οι ανισότητες διευρύνονται, ο πλούτος και η ισχύς συγκεντρώνονται σε όλο και λιγότερα χέρια, και πολλοί πολίτες νιώθουν ότι η φωνή τους δεν μετράει. Ο θυμός είναι δικαιολογημένος. Πάνω του όμως χτίζει ξανά η ακροδεξιά, στην Ευρώπη, στην Αμερική και αλλού στον κόσμο, αλλά και στη χώρα μας. Εμφανίζεται «αντισυστημική» και «πατριωτική», με προσεγμένη και «σοβαρή» εικόνα, και διεκδικεί να αντιμετωπίζεται ως ένα κόμμα σαν όλα τα άλλα. Σαν να μην υπήρξε ποτέ η απόφαση του 2020 με την οποία η Ελληνική  Δικαιοσύνη έκρινε ότι η Χρυσή Αυγή λειτουργούσε ως εγκληματική οργάνωση, ο ίδιος χώρος επανεμφανίζεται με νέα ονόματα.

Η απάντηση στον θυμό δεν μπορεί να είναι λιγότερη δημοκρατία, αλλά περισσότερη: διαφάνεια, λογοδοσία, δικαιοσύνη, συμμετοχή. Και η απάντηση στην υπέρμετρη δύναμη των λίγων δεν είναι το μίσος προς τους αδύναμους.

Η 28η Οκτωβρίου δεν είναι μόνο ημέρα τιμής. Είναι υπενθύμιση ότι η ελευθερία και η δημοκρατία δεν είναι ποτέ δεδομένες. Καμία κοινωνία, ούτε η μικρή και ειρηνική Πάρος μας, δεν είναι εκ των προτέρων θωρακισμένη. Να θυμόμαστε, να κατανοούμε και να παίρνουμε θέση, ο καθένας στο μέρος που του αναλογεί. Το οφείλουμε σε όσους χάθηκαν και σε όσους θα έρθουν μετά από εμάς.

Ο Δήμαρχος Πάρου, Κώστας Μπιζάς, συμμετείχε στη διευρυμένη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Νοτίου Αιγαίου, η οποία πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026 στην Αθήνα.

Αντικείμενο της συνεδρίασης ήταν η διαμόρφωση των θέσεων και των προτάσεων της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου ενόψει του Ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που θα πραγματοποιηθεί από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου 2026 στην Καλαμάτα.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, ο Δήμαρχος Πάρου ανέδειξε σειρά κρίσιμων ζητημάτων που απασχολούν τους νησιωτικούς Δήμους, δίνοντας έμφαση στις ιδιαίτερες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και στην ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ειδικότερα, έθεσε τα ακόλουθα ζητήματα:

1. Την σοβαρή υποστελέχωση των δομών δημόσιας υγείας σε ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό υγειονομικό προσωπικό, που επηρεάζει άμεσα την εξυπηρέτηση των κατοίκων των νησιών.

2. Την υποστελέχωση και έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού σε κρίσιμες δημοτικές υπηρεσίες, όπως οι Τεχνικές Υπηρεσίες, η οποία δυσχεραίνει την αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων των Δήμων.

3. Την υποχρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε σχέση με τις αυξημένες αρμοδιότητές της, όπως η φροντίδα των αδέσποτων ζώων, η ναυαγοσωστική κάλυψη και η άσκηση κοινωνικής πολιτικής.

4. Την ανάγκη διεκδίκησης των εσόδων από το Τέλος Ανθεκτικότητας, καθώς και πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων και προγραμμάτων για την υλοποίηση αναγκαίων έργων, ιδίως περιβαλλοντικών υποδομών, όπως εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού, αποχετευτικά δίκτυα και διαχείρισης απορριμμάτων.

5. Την ανάγκη οι Δήμοι να έχουν ουσιαστικό και καθοριστικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων για την παραχώρηση και τη διαχείριση των παραλιών και όχι απλώς γνωμοδοτικό χαρακτήρα.

6. Την αντίθεσή του στις μεγάλες στρατηγικές επενδύσεις που δεν προσφέρουν ουσιαστικά οφέλη στις τοπικές κοινωνίες ούτε ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες τους.

7. Την ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη διαμόρφωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες κάθε νησιού.

8. Τη φέρουσα ικανότητα των νησιών και την ανάγκη θέσπισης ορίων που θα διασφαλίζουν την ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

9. Την ανάγκη λήψης ουσιαστικών μέτρων για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, το οποίο επηρεάζει κατοίκους και εργαζομένους στα νησιά.

10. Τη σημαντική μείωση των εσόδων των Λιμενικών Ταμείων και την ανάγκη αντιμετώπισης των οικονομικών επιπτώσεων που αυτή συνεπάγεται για τη λειτουργία τους.

11. Την ανάγκη στήριξης του πρωτογενούς τομέα, με έμφαση στην αγροτική παραγωγή και την αλιεία, που αποτελούν σημαντικούς πυλώνες της τοπικής οικονομίας των νησιών.

12. Την αντίθεσή του στην υποχρεωτική συγχώνευση και απορρόφηση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης της λειτουργικής τους αυτοτέλειας και της αποτελεσματικής εξυπηρέτησης των τοπικών αναγκών.

Ο Δήμαρχος Πάρου υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση των παραπάνω ζητημάτων προϋποθέτει τη βούληση της εκάστοτε κυβέρνησης να ακούει ουσιαστικά την Τοπική Αυτοδιοίκηση και να προχωρά σε λογικές και δίκαιες λύσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες, τις ανάγκες και τις πραγματικές δυνατότητες των νησιωτικών Δήμων.

Οι Δήμοι του Νοτίου Αιγαίου επιδιώκουν τη διαμόρφωση κοινών θέσεων και τη διεκδίκηση ουσιαστικών λύσεων ενόψει του Συνεδρίου της ΚΕΔΕ, με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των κατοίκων, την ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών και τη διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης των νησιών.

Ήταν 11 Απριλίου 1941 του 1941 όταν το μέτωπο στη Βόρεια Ελλάδα κατέρρευσε. Οι ελληνικές και αγγλικές δυνάμεις αποφασίζουν να δώσουν μία τελευταία μάχη στο στενό των Θερμοπυλών ούτως ώστε να καθυστερήσουν τις χιτλερικές δυνάμεις και να προλάβουν να αναχωρήσουν από την Ελλάδα οι Άγγλοι και οι ηγέτες του Ελληνικού έθνους. Η μάχη στα αρχέγονα χώματα των Θερμοπυλών χάνεται, και στις 25 Απριλίου οι γερμανικές μεραρχίες εισέρχονται στην Αθήνα.

Λίγα λόγια για την  «Επιχείρηση Αντίπαρος»

Οι Κυκλάδες τίθενται αρχικά υπό Ιταλική κατοχή καθώς στα νησιά καταφθάνουν άντρες από την Ιταλική διοίκηση Δωδεκανήσων. Ένας λόχος καταλαμβάνει την Πάρο με επικεφαλής τον Τζιοβάνι Ροστικέλι, ενώ στην Αντίπαρο δεν εγκαθίσταται φρουρά. Η γεωγραφική θέση της Πάρου ήταν ακριβώς στη μέση της απόστασης μεταξύ Πειραιώς και Κρήτης, και έτσι αποφασίζεται να δημιουργηθεί εκεί μυστική βάση υποβρυχίων με διττό σκοπό. Αφενός να μετατραπεί σε κόμβο φυγάδευσης στρατιωτών, πρακτόρων, αντιστασιακών και πολιτικών, και αφετέρου να βοηθήσει στην ανταλλαγή πληροφοριών για τις νηοπομπές των Γερμανών προς την Κρήτη, όπου αναμενόταν να δοθεί η τελική μάχη.

Η βάση δημιουργείται στο απάνεμο στενό μεταξύ Δεσποτικού και Αγίου Γεωργίου Αντιπάρου.

Επικεφαλής της επιχείρησης είναι ο Άγγλος Τζον Άτκινσον και ο επίμονος ανθυποπλοίαρχος Χάρης Γραμματικάκης. Έτσι ξεκινάει η μυστική επιχείρηση «Αντίπαρος». Οι Άτκινσον και Γραμματικάκης συναντιούνται με τον τότε δήμαρχο Πάρου Μιχάλη Κρίσπη και τον αρχηγό χωροφυλακής Πάρου ταγματάρχη Ζαμπέτα.

Κεντρικό ρόλο στην επιχείρηση «Αντίπαρος» έπαιξαν τρεις άνθρωποι. Ο Σπύρος Τζαβέλας, ο Γιάννης Πατέλης και ο Ιταλός σταρτιώτης Βέρο Λικέρι.

Οι δύο πρώτοι φιλοξενούν στα σπίτι τους εκατοντάδες Ελλήνων και Άγγλων αντιστασιακών που μέσω Πάρου φυγαδεύονταν προς Κρήτη ή Αλεξάνδρεια. Ο Βέρο Λικέρι ήταν ένας Ιταλός αντιφασίστας που είχε αναπτύξει έντονη δράση κατά του καθεστώτος Μουσολίνι, και ο οποίος έτρεφε βαθιά αγάπη και θαυμασμό για την Ελλάδα.

Δυστυχώς τα νέα για την ύπαρξη της βάσης της Αντιπάρου αρχίζουν να κατακλύζουν τα σοκάκια της πρωτεύουσας Παροικιάς. Οι φήμες σε συνδυασμό με κάποια λάθη και έντονες τοπικές αντιζηλίες, έχουν ως αποτέλεσμα την αποκάλυψη του μυστικού.

Οι Ιταλοί είχαν παρατηρήσει την ύπαρξη αγγλικών τσιγάρων, καπνού, μπισκότων και τζιν στα καφενεία και τα σπίτια των παριανών. Επίσης έχουν αρχίσει και κυκλοφορούν νέα που έχουν να κάνουν με την εξέλιξη του πολέμου, τα οποία προέρχονται από αγγλικές εφημερίδες και κάποια παράνομα ραδιόφωνα. Το μεγαλύτερο όμως λάθος ήταν η ανακάλυψη εκατοντάδων βρετανικών κονσερβών στη Αντίπαρο. Μάλιστα λέγεται ότι ο Ιταλός διοικητής ενημερώνεται για την ύπαρξη της βάσης της Αντιπάρου από ανώνυμο γράμμα, χωρίς όμως να δώσει ιδιαίτερη σημασία.

Τελικά οι πληροφορίες επιβεβαιώνονται και ο Ιταλός διοικητής Ροστικέλι, στέλνει άντρες του στον Άγιο Γεώργιο για να ψάξουν την περιοχή. Αμέσως κατευθύνονται στο μοναδικό σπίτι της περιοχής, το  casa rosa(δηλαδή το κόκκινο σπίτι) του Σπύρου Τζαβέλλα. Όμως δεν εισέρχονται εντός της οικίας, μάλλον γιατί έχουν πληροφορηθεί ότι μέσα κρύβονται Άγγλοι στρατιώτες. Επανέρχονται αφού έχει πέσει το βράδυ, ενισχυμένοι από διμοιρία που είχε φτάσει από την Σύρο.

Παρά τις αγωνιώδες προσπάθειες του Ζέλου Ραγκούση και του Φραγκίσκου Τσαντάνη, οι Άγγλοι δεν ενημερώνονται και ακολουθεί συμπλοκή με πυροβολισμούς και χειροβομβίδες. Από την ανταλλαγή των πυροβολισμών πέφτει νεκρός ένας Ιταλός στρατιώτης, ενώ όλοι οι χωρικοί, καθώς και οι Άγγλοι του Άτκινσον συλλαμβάνονται και στέλνονται αρχικά στη Σύρο.

Την επόμενη μέρα κανείς δεν κυκλοφορούσε σε Πάρο και Αντίπαρο. Είχε επιβληθεί άτυπος στρατιωτικός νόμος, ενώ οι Ιταλοί έγιναν βιαιότατοι και ήλεγχαν με αυστηρότητα τις ποσότητες τροφίμων που υπήρχαν.

Στην επιχείρηση Αντίπαρος λάβαν μέρος παριανοί και αντιπαριώτες που δεν λογάριασαν τον φόβο και τις ενδεχόμενες συνέπειες. Αυτοί ήταν οι: Φραγκίσκος Τσαντάνης, Νικόλαος Τσαντάνης (γνωστός και ως "Νταλιός"), Βασίλης Πατέλης, Γιάννης Πατέλης, Νικόλαος Μουρλάς, Πολυχρόνης Μουρλάς, Μανώλης Τσαντάνης, Αγαπητός Κατρής, Ζέλος Ραγκούσης, Θωμάς Παντελαίος, Μιχάλης Κρίσπης, Αργύρης Μαρινόπουλος, Γιάννης Βάγιας, Θεολόγος Ρούσος, Ιάκωβος Ργκούσης, ταγματάρχης Ζαμπέτας και ο Ιταλός Βέρο Λικέρι, Γ. Καπούτσος.

Πάμε να δούμε αναλυτικά τα κεντρικά πρόσωπα και τις κρίσιμες στιγμές της «Επιχείρησης Αντίπαρος»

Τζον Άτκινσον

Ο Τζον Άτκινσον ήταν μία μυστηριώδης προσωπικότητα των Αγγλικών Μυστικών υπηρεσιών, η αποστολή του οποίου ήταν στην κατεχόμενη Ελλάδα. Το 1941 συνελήφθη και οδηγήθηκε στο γερμανικό στρατόπεδο της Κοκκινιάς. Από εκεί, άγνωστο πως, κατάφερε να δραπετεύσει και κρυβόταν με τη βοήθεια της γνωστής αντιστασιακής Αλεξάνδρας Πούμπουρα.

Κατάφερε και ήρθε σε επαφή με το σύνολο σχεδόν των επικεφαλής της εθνικής αντίστασης. Ένας από αυτούς ήταν και ο πρώην πρωθυπουργός Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο οποίος όπως είχε τονίσει σε συνέντευξη που παραχώρησε στη γνωστή δημοσιογράφο (και συντοπίτη μας) Κατερίνα Πατέλη: «Εξεπλάγην γιατί ο Άτκινσον φαινόταν λίγο επιπόλαιος για να τον εμπιστεύονται οι Άγγλοι για μία τόσο μεγάλη επιχείρηση».

Ωστόσο στην Αλεξάνδρεια, το Νοέμβριο του 1941, το αγγλικό στρατηγείο Μέσης Ανατολής, όρισε τον Άτκινσον αρχηγό της αποστολής για οργάνωση της πρώτης υποβρυχιακής βάσης στο Αιγαίο. Μαζί του ήταν άλλα δύο πρόσωπα που θα εξετάσουμε παρακάτω. Ο θρυλικός Χάρης Γραμματικάκης και ο μυστικός πράκτορας Τζον Ρέντπαθ.

Μετά από έρευνες ετών η Κατερίνα Πατέλη και ο Στιούαρτ Άλισταρ, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το όνομα Τζον Άτκινσον δεν ήταν αληθινό, αλλά ψεύτικο ή κωδική ονομασία. Ο λόγος ; Διότι αφενός δεν βρέθηκε τάφος με αυτό το όνομα στο βρετανικό κοινητήριο του Διονύσου, και γιατί αφετέρου δεν βρέθηκε τέτοιο όνομα στο δημοτολόγιο του Κομγουίντον, της πόλης από την οποία καταγόταν ο Άτκινσον (σύμφωνα με λεγόμενα του ιδίου στα πλαίσια της κατάθεσής του στο Στρατοδικείο).

Ο Βέρο Λικέρι

Ο Βέρο Λικέρι ήταν ένας Ιταλός αντιφασίστας που αγάπησε όσο λίγοι την Πάρο. Οι Παριανοί τον δέχτηκαν στην αγκαλιά τους, καθώς μετά το τέλος του πολέμου εγκαταστάθηκε μόνιμα στο νησί και παντρεύτηκε γνωστή κοπέλα του νησιού μας. Κατά την διάρκεια της κατοχής βοήθησε τους αγωνιστές τόσο σε παροχή πληροφοριών, όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο. Αυτός ήταν που κατέστρεψε άλλα δύο ανώνυμα γράμματα που προδίδαν την ύπαρξη της Βάσης, ενώ ήταν συνεπιβάτης στο βαρκάκι του Φραγκίσκου Τσαντάνη που έκανε τα δρομολόγια Πάρος-Αντίπαρος και βοήθαγε στην οργάνωση της βάσης.

Χάρης Γραμματικάκης

Ο Ιωάννης «Χάρης» Γραμματικάκης γεννήθηκε στον Άγιο Νικόλαο Λασιθίου Κρήτης. Μετά την κατάρρευση του μετώπου είχε οργανώσει πολλές μυστικές μεταφορές συμπατριωτών του, από την Αθήνα στην Κρήτη. Ταυτόχρονα μετέφερε υπό άκρα μυστικότητα Άγγλους στρατιώτες και πράκτορες της Intelligent Service στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Εντυπωσιασμένοι οι Άγγλοι από τα κατορθώματά του, τον χρίζουν ανθυποπλοίαρχο των Βρετανικών δυνάμεων (!) και τον στέλνουν μαζί με τον Άτκινσον να οργανώσουν τη βάση της Αντιπάρου και την διαφυγή των Ελλήνων, των Βρετανών, και των λοιπών συμμαχικών δυνάμεων.

Η Συγκλονιστική διαφυγή του Χάρη Γραμματικάκη

Σε ένα από αυτά τα ταξίδια, και ενώ ο Γραμματικάκης μετέφερε στρατιώτες προς την Αντίπαρο για να επιβιβαστούν στο υποβρύχιο που αναμενόταν να φτάσει, καταλαβαίνει ότι η βάση έχει προδοθεί. Αμέσως βουτάει από το καΐκι που ήταν ανοιχτά της Αντιπάρου και κολυμπάει έως την γειτονική Πάρο, μέσα στο απόλυτο σκοτάδι. Ταυτόχρονα οι Ιταλοί έχουν εξαπολύσει ανθρωποκυνηγητό για τη σύλληψή του, ενώ έχουν απαγορεύσει πλήρως την κυκλοφορία τόσο πεζών, όσο και καϊκιών. Οι παριανοί, με κίνδυνο ζωής κρύβουν τον παράτολμο κρητικό σε διάφορα μέρη του νησιού. Από σπηλιές και σπίτια, έως την μονή Λογγοβάρδας και την μονή Αγίων Αναργύρων. Μετά το πέρας κάποιων μηνών, ο Γραμματικάκης αποφασίζει να διαφύγει προς τη Νάξο. Αφού φτάνει στο πίσω μέρος του νησιού (στο Πίσω Λιβάδι ή τον Μώλο), δένει στα χέρια του τουλούμια ώστε να επιπλέει και ξεκινάει κολυμπώντας για το γειτονικό νησί. Αφού φτάνει εξουθενωμένος και τον περιθάλπει μία Ναξιώτισσα, βρίσκει τον τρόπο και διαφεύγει με βάρκα στη Χίο, και από εκεί φτάνει στην Αλεξάνδρεια. Εκεί τον συλλαμβάνουν οι Βρετανικές δυνάμεις, καθώς δεν πίστεψαν την ταυτότητά του, αφού τον θεωρούσαν νεκρό! Έτσι στέλνεται σε φυλακές του Κονγκό, από όπου δραπετεύει και τελικά παρουσιάζεται στις ελληνικές αρχές της Μέσης Ανατολής

Ο Νικηφόρος από την Αντίσταση και ο Γραμματικάκης

Σύμφωνα με όσα καταγράφει η Κατερίνα Πατέλη στο βιβλίο της «Το περιβόλι με τις μπανανιές», ο Χάρης Γραμματικάκης μετά την παρουσία του στη Βάση της Αντιπάρου, εθεάθη σε μυστική βάση στον Ταΰγετο Λακωνίας, που φιλοξενούσε Άγγλους στρατιώτες που ετοιμάζονταν να διαφύγουν. Μάλιστα, μάρτυρας για την παρουσία Γραμματικάκη στην Πελοπόννησο ήταν ο  γνωστός αντιστασιακός Νικηφόρος (Δημήτρης Δημητρίου), ο οποίος στον διάλογο που είχε με την Πατέλη αναφέρει: «Ξέρω για τη βάση της Αντιπάρου. Στη δική μας βάση είχε έρθει και κάποιος από την Πάρο».

Η μαρτυρία του Νικηφόρου, σε συνδυασμό με την μαρτυρία του Βασίλη Παπαμιχαλόπουλου που επίσης γνώριζε τον Γραμματικάκη από την Βάση του Ταϋγέτου, αποδεικνύει ότι μάλλον ο Γραμματικάκης είχε λάβει μέρος στην δημιουργία και των δύο Βάσεων.

Ο Θάνατος (;) του Γραμματικάκη

Ο Γραμματικάκης πέθανε το 1997, και στην κηδεία του παρευρέθηκαν και αρκετοί παριανοί. Παρόλα αυτά, ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες τον θέλουν να σκηνοθέτησε τον θάνατό του, για άγνωστους λόγους. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αφήγηση της Κατερίνας Πατέλη «φεύγοντας από την Πάρο συναντάω τυχαία τον φίλο μου τον Κουτσουράκη και τον ρωτάω αν ήταν φίλοι με τον Γραμματικάκη. Αμέσως ο Κουτσουράκης μου απαντάει: ήμασταν και ακόμα είμαστε!».

Η Πατέλη απαντά ότι έχει πεθάνει, και ότι φίλος της παρευρέθηκε στην κηδεία του, με τον Κουτσουράκη να δίνει το τηλέφωνο του Γραμματικάκη για να έρθει σε επαφή η μάχιμη δημοσιογράφος.

Η συνέχεια εκτυλίσσεται στην Αθήνα, όπου συνεργάτης της Πατέλη, τηλεφωνεί και στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής σηκώνει το τηλέφωνο άνδρας που ισχυρίζεται ότι είναι ο Γραμματικάκης. Δυστυχώς, επειδή ο συνεργάτης της Πατέλη έκανε το λάθος να αναφέρει την ιδιότητά του, ο άνδρας που σήκωσε το τηλέφωνο, εξαφανίστηκε από προσώπου γης !

Τονίζεται από τα επίσημα αρχεία ο θάνατος του θρυλικού Χάρη Γραμματικάκη επήλθε το 1997. Σύμφωνα μάλιστα με απόσπασμα από το βιβλίο του Αντώνη Αλιπράντη η υγεία του Γραμματικάκη ήταν κλονισμένη ήδη από τον προηγούμεο χρόνο σε βαθμό που του ήταν αδύνατη ακόμα και η απλή μετακίνηση. Τα όσα αναφέρονται παραπάνω για το ενδεχόμενο σκηνοθεσίας του θανάτου του, προέρχονται αποκλειστικά από το βιβλίο της Κατερίνας Πατέλη "Το περιβόλι με τις μπανανιές".

Ο άγνωστος Τζον Ρέντπαθ

Ο Τζον Ρέντμπαθ ήταν Άγγλος μυστικός πράκτορας που συνόδευε τους Άτκινσον και Γραμματικάκη, με την δικαιολογία ότι είχε μυστική αποστολή στην Πελοπόννησο (ενδεχομένως στην προαναφερόμενη βάση του Ταϋγέτου). Έτσι αποβιβάστηκε και ο ίδιος στην Αντίπαρο. Όταν όμως οι Ιταλοί έφτασαν στο σπίτι του Τζαβέλα, ο Ρέντμαθ (μαζί με ομάδα οπλισμένων συνεργατών του) διέφυγε. Αρχικά κρύφτηκαν στα γύρω βουνά, και μετά κρύφτηκαν για μέρες στο σπήλαιο της Αντιπάρου.

Τα ερωτήματα που ευλόγως ανακύπτουν

Από την ως άνω ανάλυση προκύπτουν πολλά και ενδιαφέροντα ερωτήματα.

1.    Ο Γραμματικάκης είχε βρεθεί στη βάση του Ταϋγέτου ;

2.    Σε κάθε περίπτωση ο Γραμματικάκης ήξερε για την ύπαρξη της παράλληλης και μεγαλύτερης βάσης του Ταϋγέτου ;

3.    Γιατί ο Γραμματικάκης , αν και πολύπειρος, έδειχνε να είναι τόσο επιπόλαιος;

4.    Τελικά πέθανε το 1997 ή όχι ;

5.    Ποιός ήταν ο πραγματικός ρόλος του Ρένμπαθ ;

6.    Ποιό ήταν το πραγματικό όνομα του Άτκινσον ;

7.    Γιατί, ενώ ο Άτκινσον γνώριζε ότι οι Ιταλοί καταφθάνουν, δεν ξεφορτώθηκε το σημειωματάριο που είχε τόσες πολλές ευαίσθητες πληροφορίες και ονόματα αντιστασιακών της Αθήνας ;

8.    Η αποκάλυψη της βάσης έγινε εξαιτίας των διαφόρων καταστάσεων που θα εξεταστούν παρακάτω (και αποτελεί τη κρατούσα γνώμη), ή η βάση της Αντιπάρου λειτούργησε ως αντιπερισπασμός για την βάση του Ταϋγέτου ;

Σε κάθε περίπτωση η προσωπική άποψη του γράφοντος μελετώντας όλες τις διαθέσιμες πηγές, είναι ότι η αποκάλυψη της βάσης της Αντιπάρου ήταν αποτέλεσμα αφενός της επιπολαιότητας των πρωταγωνιστών ( Γραμματικάκης, Άτκινσον), και αφετέρου εξαιτίας προσωπικών διαφορών και ερωτικών αντιζηλιών (που αφορούσαν σύμφωνα με μερικούς τον  Φραγκίσκο Τσαντάνη και κατ άλλους  τον Γραμματικάκη).

Ποιοι και γιατί «κάρφωσαν» τη βάση ;

Αν και στα χέρια μας βρίσκονται τα ακριβή ονόματα που «κάρφωσαν» τη βάση και τα οποία αποδεικνύονται από τουλάχιστον δύο ιστορικές πηγές, δεν θα το κάνουμε σεβόμενοι την θέληση όλων να μην διαιωνιστούν τα πάθη.

Άλλωστε, έχουν περάσει 80 χρόνια, και μία τέτοια αναφορά μόνο κακό θα προκαλούσε στον τόπο. Αυτό που μπορούμε να αναφέρουμε είναι ότι όπως αναφέρεται και σε μήνυση που κατέθεσαν οι Ζαμπέτας, Κρίσπης, Μαρινόπουλος, Ραγκούσης και Μουστάκας, είναι ότι η προδοσία προήλθε από δύο μεριές.

Αρχικά από δύο παριανούς συνεργάτες των Ιταλών και δευτερευόντως από ένα ανώνυμο γράμμα που φέρεται να συντάχθηκε από δύο ακόμα ανθρώπους. Όσον αφορά το γράμμα αυτό φαίνεται  να προήλθε από γυναίκα η οποία προέβη στη πράξη αυτή από πικρία, διότι ο Φραγκίσκος Τσαντάνης αθέτησε τον λόγο του και δεν την παντρεύτηκε. Άλλες αναφορές κάνουν λόγο για ερωτική αντιζηλία που προέκυψε από αθέτηση υπόσχεσης για παντρειά του Χάρη Γραμματικάκη.

Τέλος στην αποκάλυψη της βάσης έπαιξε σαφώς ρόλο και η προαναφερόμενη επιχειρησιακή επιπολαιότητα του Γραμματικάκη ...

Οι συλληφθέντες και οι ποινές

Με το που ανακαλύφθηκε η βάση, και με δεδομένο ότι οι Ιταλοί είχαν ανθρώπινες απώλειες, ένα κλίμα τρομοκρατίας επισκίασε την Πάρο και την Αντίπαρο. Αρχικά όλοι οι ενήλικες Αντιπαριώτες διατάχθηκαν να συγκεντρωθούν στο μοναδικό καφενείο του νησιού. Ταυτόχρονα στην Πάρο άρχισαν οι συλλήψεις, ενώ απαγορεύτηκε κάθε είδους μετακίνηση, ακόμα και τις πρωινές ώρες. Οι πρώτοι συλληφθέντες βασανίστηκαν σε τέτοιο βαθμό που τα πρόσωπά τους παραμορφώθηκαν. Κατέφτασε μάλιστα ειδικός στρατιωτικός ανακριτής, όπως και στρατιωτικές ενισχύσεις από την Σύρο. Στην πορεία οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στη Σύρο, και μερικοί στη Ρόδο και την Αθήνα.

Οι πιο τυχεροί πήραν χάρη και αφέθηκαν ελεύθεροι όταν οι Ιταλοί αποχώρησαν από τον πόλεμο και τη θέση τους πήραν οι Γερμανοί (πχ Ζαμπέτας, Κρίσπης, Μαρινόπουλος, Ραγκούσης). Άλλοι οδηγήθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και δεν γύρισαν ποτέ πίσω καθώς σκοτώθηκαν από κακουχίες ή βομβαρδισμούς (π.χ. Πολυχρόνης Μουρλάς).

Δυστυχώς υπήρξαν και πέντε συμπολίτες μας που καταδικάστηκαν σε θάνατο, και δεν πρόλαβαν να πάρουν χάρη.  Αυτοί είναι οι: Τζον Άτκινσον, ασυρματιστής Αρβανιτόπουλος, Σπύρος Τζαβέλας, Φραγκίσκος Τσαντάνης και Βασίλης Πατέλης. Ο αδερφός του Βασίλη Πατέλη, Γιάννης, με την παρέμβαση του μητροπολίτη Παροναξίας, πήρε χάρη καθώς ήταν πολύτεκνος. Το ίδιο έγινε και με τον αδερφό του Φραγκίσκου Τσαντάνη, Νικόλαο (γνωστό και ως "Νταλιό"), ο οποίος δεν εκτελέστηκε επειδή ήταν πολύτεκνος. Στη θέση του, εκτελέστηκε ο αδερφός του Φραγκίσκος παρότι αρχικά είχε καταδικαστεί σε κάθειρξη 30 ετών. Τέλος η Θεοδ. Νικοτσάρα, πέτυχε την αναστολή εκτέλεσης, η οποία δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.

·       Πηγές: Βιβλίο «Το περιβόλι με τις μπανανιές» της Κατερίνας Πατέλη

·        Η ιστορία της Κατοχής του Δ. Γατόπουλου

·        Mixanitouxronou.gr (φωτογραφίες)

·       Ντοκιμαντέρ «Το περιστατικό της Αντιπάρου» της Κατερίνας Πατέλη

·       Βιβλίο «Ιστορικό άλμα εις τριπλούν στην Πάρο» του Γρηγόρη Λεοντή

·       Βιβλίο «Παριανές Ιστορίες από τον τελευταίο πόλεμο και την εχθρική        κατοχή» του Παναγιώτη Ι. Πατέλη

Διασωληνωμένη σε κωματώδη κατάσταση νοσηλεύεται στη ΜΕΘ του Τζάνειου Νοσοκομείου μία 21χρονη που μεταφέρθηκε από την Πάρο, μετά από πιθανή κατανάλωση χαπιού βιασμού.

Η νεαρή κοπέλα διακομίστηκε στην Αθήνα από την Πάρο τα ξημερώματα και δίνει μάχη για να κρατηθεί στη ζωή.

Το άτομο που φέρεται ότι της έδωσε το χάπι βιασμού είναι ο φίλος της, ο οποίος συνελήφθη και ανακρίνεται. Σύμφωνα δηλώσεις του προέδρου της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλη Γιαννάκου, διερευνάται το ενδεχόμενο η 21χρονη να έλαβε το λεγόμενο «χάπι βιασμού».

Οι γιατροί στο Τζάνειο καταβάλλουν μεγάλη προσπάθεια για να αποφύγει τον κίνδυνο με την κατάσταση της υγείας της να είναι κρίσιμη.

Πηγή: cnn.gr

Προβληματισμοι

Από τη συνάντηση του Υπουργού Υγείας με τον Δήμαρχο Πάρου στις 13 Οκτωβρίου, όπως αναφέρει το δελτίο τύπου του Δήμου, προκύπτει ότι ο κ. Γεωργιάδης δήλωσε βούληση για δημιουργία μονάδας τεχνητού νεφρού στο νησί και παρουσίασε την τεχνική αξιολόγηση τεσσάρων κτιρίων που προσφέρθηκαν από ιδιώτες.
Κάτι που δεν αναφέρεται στο αντίστοιχο δελτίο τύπου του Υπουργείου Υγείας.
Το αίτημα αυτό αφορά ανθρώπους που σήμερα αναγκάζονται να μετακινούνται για να λάβουν μια θεραπεία ζωτικής σημασίας. Γι' αυτό η δήλωση βούλησης δεν αρκεί.

Θυμίζουμε ότι πριν από λίγους μήνες το Υπουργείο Υγείας είχε απαντήσει στη Βουλή ότι «προς το παρόν δεν συντρέχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις» για ίδρυση μονάδας στο Κέντρο Υγείας Πάρου. Αν η θέση άλλαξε, οφείλει να εξηγηθεί τι μεσολάβησε.
Για αυτό απευθύνουμε τα εξής ερωτήματα στο Υπουργείο Υγείας, αλλά κυρίως στη δημοτική αρχή:

Ποια είναι τα τέσσερα κτίρια;

Ποιοι οι οροι και ποιό προκρίνεται;

Θα δημοσιοποιηθεί η τεχνική αξιολόγηση;

Τι άλλαξε από την προηγούμενη απάντηση του Υπουργείου;

Η νέα προσέγγιση αφορά μονάδα εκτός Κέντρου Υγείας ή αναθεωρήθηκε η εκτίμηση για τις προϋποθέσεις του σχετικού ΦΕΚ;

Ποια θα είναι η μορφή της μονάδας: δημόσια, ιδιωτική ή σύμπραξη;

Με ποια σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ θα λειτουργήσει;

Ποιος θα καλύψει το κόστος ενοικίου, διαμόρφωσης και εξοπλισμού, και από ποιους πόρους;

Ποιος θα τη στελεχώσει;

Έχει εξασφαλιστεί νεφρολόγος και νοσηλευτικό προσωπικό;

Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα;

Όπως έχουμε ξαναπεί σε περίπτωση που λειτουργήσει η Μονάδα Τεχνητού Νεφρού θα είμαστε οι πρώτοι που θα συγχαρούμε όσους εργάστηκαν για τη δημιουργία του. Άλλωστε έχουμε δείξει εμπράκτως την προτεραιότητα που δίνουμε στα θέματα υγείας στα χρόνια που είχαμε την ευθύνη της διοίκησης του Δήμου με μια σειρά από πρωτοβουλίες.

Η διάθεση όλων να γίνει η Μονάδα είναι θετική.
Οι νεφροπαθείς της Πάρου και οι οικογένειές τους δικαιούνται περισσότερα από μια διάθεση και από εξαγγελίες.
Δικαιούνται ένα δημόσιο, τεκμηριωμένο σχέδιο με ημερομηνίες και υπευθύνους.

Σημαντικές αποφάσεις για την προώθηση έργων και δράσεων που αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών, τη βελτίωση των δημοτικών υποδομών και την αναβάθμιση των υπηρεσιών του Δήμου Πάρου έλαβε η Δημοτική Επιτροπή κατά τη συνεδρίασή της στις 14 Οκτωβρίου 2025.

Οι εγκρίσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, την ψηφιακή αναβάθμιση του Δήμου, την υλοποίηση έργων πλακοστρώσεων, τους χρωματισμούς σχολικών κτιρίων, την προμήθεια υλικών για τη συντήρηση των δρόμων, καθώς και παρεμβάσεις για τη διαχείριση αποβλήτων και τη φροντίδα των αδέσποτων ζώων.

Ειδικότερα, η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε τα ακόλουθα:

1. Εγκρίθηκε η υποβολή της πράξης «Ψηφιακές δράσεις Δήμου Πάρου» στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στο πλαίσιο του άξονα προτεραιότητας «Ανάπτυξη ψηφιακών πλατφορμών και εφαρμογών» του προγράμματος «ΤΠΑ Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης 2026-2030», συνολικού ύψους 240.188,00 ευρώ.

Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ψηφιακής τεχνολογίας για την αναβάθμιση των δημοτικών υπηρεσιών και τη διευκόλυνση της εξυπηρέτησης των πολιτών.

2. Εγκρίθηκαν η μελέτη και οι όροι διενέργειας ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού για το έργο «Πλακοστρώσεις Δήμου Πάρου (2026)», με προϋπολογισμό 340.000,00 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ 24%.

Η σχετική δαπάνη προβλέπεται να ενταχθεί στους προϋπολογισμούς του Δήμου για τα έτη 2026, 2027 και 2028, με στόχο την επισκευή και αποκατάσταση πλακοστρώσεων σε δημοτικές οδούς που παρουσιάζουν βλάβες και τη βελτίωση της καθημερινής μετακίνησης κατοίκων και επισκεπτών.

3. Εγκρίθηκαν η πραγματοποίηση της δαπάνης και η προκήρυξη ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού για τη δημόσια σύμβαση παροχής υπηρεσιών με τίτλο «Χρωματισμοί σχολικών κτιρίων», προϋπολογισμού 240.000,00 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ 24%.

Η παρέμβαση εντάσσεται στην προσπάθεια βελτίωσης της εικόνας και της κατάστασης των σχολικών εγκαταστάσεων, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός πιο ευχάριστου και περιποιημένου περιβάλλοντος για μαθητές και εκπαιδευτικούς.

4. Εγκρίθηκαν οι όροι και η προκήρυξη ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού για την «Προμήθεια αργού υλικού (3Α) για συντηρήσεις δρόμων Δήμου Πάρου», με προϋπολογισμό 267.840,00 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ 24%.

Η προμήθεια αφορά υλικά απαραίτητα για εργασίες συντήρησης του δημοτικού οδικού δικτύου, υποστηρίζοντας τον προγραμματισμό των σχετικών παρεμβάσεων για τη βελτίωση της βατότητας και της ασφάλειας των δρόμων.

5. Στο πλαίσιο της τροποποίησης της εξειδίκευσης πίστωσης του προϋπολογισμού έτους 2026, εγκρίθηκε η σχετική δαπάνη για την παροχή υπηρεσιών φιλοξενίας αδέσποτων ζώων συντροφιάς, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 74.400,00 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ 24%.

Η δαπάνη προβλέπεται να κατανεμηθεί σε 12.000,00 ευρώ για το έτος 2026 και 62.400,00 ευρώ για το έτος 2027, ενισχύοντας τον σχεδιασμό του Δήμου για την οργανωμένη διαχείριση και τη φροντίδα των αδέσποτων ζώων.

6. Εγκρίθηκε η προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, λόγω κατεπείγοντος, για την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων προϊόντων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του Ν. 4412/2016.

Η σύμβαση θα έχει διάρκεια έξι μηνών και εκτιμώμενη συνολική αξία 37.173,96 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ 24%.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποσκοπεί στην κάλυψη επειγουσών αναγκών διαχείρισης των συγκεκριμένων αποβλήτων, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και την εύρυθμη λειτουργία του Δήμου.

7. Τέλος η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε, επίσης, την κατ’ εξαίρεση ανάθεση εξειδικευμένων νομικών υπηρεσιών σε εξωτερικό δικηγόρο, σχετικά με το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και την αδειοδότηση έργων αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Πάρο. Η αμοιβή καθορίστηκε σε 2.400,00 ευρώ πλέον του αναλογούντος ΦΠΑ, με σκοπό την παροχή εξειδικευμένης νομικής υποστήριξης σε ζητήματα που αφορούν τον χωροταξικό σχεδιασμό και την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ στο νησί.

Οι παραπάνω αποφάσεις εντάσσονται στον σχεδιασμό του Δήμου Πάρου για την προώθηση έργων και παρεμβάσεων που ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες του νησιού. Μέσα από την αξιοποίηση χρηματοδοτικών προγραμμάτων, την προώθηση διαγωνιστικών διαδικασιών και την οργάνωση των δημοτικών υπηρεσιών, επιδιώκεται η βελτίωση των υποδομών, της καθημερινότητας των πολιτών και της ποιότητας ζωής στην Πάρο.

Ο Δήμος Πάρου στο πλαίσιο εορτασμού της Εθνικής Αντίστασης διοργανώνει την δρομική εκδήλωση «2^ος Δρόμος Ειρήνης 2026», που θα διεξαχθεί την Κυριακή 29 Νοεμβρίου στην Παροικία.

Η εκδήλωση είναι αφιερωμένη στους Παριανούς και Αντιπαριώτες που έλαβαν μέρος στην Εθνική Αντίσταση αγωνιζόμενοι για τα ιδανικά της ελευθερίας και της ειρήνης.

Ο αγώνας με αφετηρία την πλατεία Μαντώ Μαυρογένους θα ξεκινήσει στις 11:15 π.μ. και θα ολοκληρωθεί στις 12:15 μμ. Μπορούν να συμμετέχουν αγόρια/κορίτσια από 7 – 14 ετών στον αγώνα του  1 χλμ  και άνδρες/γυναίκες από 15 ετών και άνω στον αγώνα των 7 χλμ.

Στην σελίδα του Δήμου Πάρου www.paros.gr στην κατηγορία ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ – ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ υπάρχει διαθέσιμη η προκήρυξη του αγώνα όπως και η αίτηση – δήλωση συμμετοχής, την οποία μπορούν να συμπληρώσουν και να την αποστείλουν  ηλεκτρονικά οι ενδιαφερόμενοι το αργότερο έως τις 06/11/2026  στο email: lefteriskarpodinis@paros.gr.

Η γραμματεία του αγώνα θα λειτουργεί στον χώρο της αφετηρίας από τις 09:30 π.μ. για την εξυπηρέτηση των συμμετεχόντων.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε με τον κ. Λευτέρη Καρποδίνη στο τηλ. 2284360168 από Δευτέρα έως Παρασκευή από 09:00 – 14:00.

Για τις αντιδράσεις στην Πάρο κατά τα εγκαίνια ανακαινισμένου Κέντρου Υγείας στο νησί τοποθετήθηκε ο Άδωνις Γεωργιάδης.

Μιλώντας στον ΑΝΤ1 και στην εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα», ο υπουργός Υγείας τοποθετήθηκε σχετικά με την επίσκεψή του στην Πάρο την Τρίτη και τις αντιδράσεις που συνάντησε.

Όπως τόνισε, οι αρνητικές αντιδράσεις προέρχονται από μια μικρή μερίδα πολιτών, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «η συμμορία της μιζέριας είναι ένα μικρό κλάσμα».

Γεωργιάδης: Άνθρωποι που τα βλέπουν όλα μαύρα
Σχολιάζοντας τις αντιδράσεις, έκανε λόγο για αγενή συμπεριφορά, τονίζοντας ότι οι αντιδράσεις αυτές σημειώθηκαν παρά το έργο που έχει πραγματοποιηθεί.

«Τι αγένεια, έρχεται ο υπουργός, άσε τον Άδωνι, ο υπουργός, και φωνάζεις ''ου''. Μεγάλη εξυπνάδα έκαναν. Ήταν μια κυρία με γυαλιά 1.500 ευρώ και ένα σκυλάκι και έλεγε ''δεν έχουμε να φάμε''» είπε ο κ. Γεωργιάδης και συνέχισε:

«Είναι άνθρωποι που έχουν την τάση να τα βλέπουν όλα πάντα μαύρα και να απαξιώνουν. Σήμερα πάω να κάνω εγκαίνια στο Κέντρο Υγείας Ελασσόνος. Είναι το πρώτο ΚΥ που έφτιαξε ο αείμνηστος Γιώργος Γεννηματάς. Από τότε δεν είχε μπει ούτε λάμπα» σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Γεωργιάδης. «Δεν μπορεί να μην τα βλέπεις όλα αυτά...».

Δείτε το βίντεο

Πηγή: iefimerida.gr

Οι πρώτες καταγραφές στην Πάρο

Οι πρώτες μέχρι σήμερα γνωστές καταγραφές του επωνύμου στην Πάρο εντοπίζονται στον 19ο αιώνα. Στις Λεύκες, το 1844, αναφέρεται ο Δεμένεγος Ιατροπούλης, ενώ το 1847 καταγράφονται ο Προκόπης, ο Μάρκος και ο Γεώργιος Ιατροπούλης στην Παροικιά, καθώς και ο Δεμένεγος στις Λεύκες. Το 1844 αναφέρεται επίσης ο Ιωάννης Ιατροπούλης στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Νάουσας.

Ιατροπούλης και Γιατροπούλης στη Σύρο

Από τα μέσα του 19ου αιώνα μέλη της οικογένειας εγκαθίστανται ή εργάζονται στη Σύρο, κυρίως ως κηπουροί και εργάτες. Οι καταγραφές της Ερμούπολης είναι ιδιαίτερα σημαντικές, επειδή εμφανίζουν διαφορετικές μορφές του επωνύμου.

Στις 3 Δεκεμβρίου 1861, η Πιπίνα Ιατροπούλη, παριανής καταγωγής, παντρεύεται τον Ευάγγελο Περάκη. Στην ίδια καταγραφή ο πατέρας της αναφέρεται ως Δομένικος Γιατρόπουλος. Το 1864 ο Νικόλαος Γιατρόπουλος, γιος του Ιωάννη, παντρεύεται στη Σύρο, ενώ το 1866 αναφέρεται ο Πέτρος Γιατρόπουλος, επίσης γιος του Ιωάννη.

Σε μεταγενέστερες καταγραφές συναντώνται οι τύποι Ιατρόπουλος, Ιατροπούλης, Γιατρόπουλος και Γιατροπούλης. Η εναλλαγή τους είναι τεκμηριωμένη στις διαθέσιμες μεταγραφές.

Η οικογένεια στις Λεύκες και ο Μάριος

Η οικογένεια εξακολούθησε να υπάρχει στις Λεύκες και σε νεότερους χρόνους. Ο Μάριος Ιωάννου Ιατροπούλης, από τις Λεύκες, έπεσε στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912–1913. Στο Ηρώο των Λευκών το επώνυμό του αναγράφεται ως «Γιατροπούλης». Δεν είναι βέβαιο αν αυτή ήταν η αρχική οικογενειακή γραφή ή αν πρόκειται για διαφορετική απόδοση του ονόματος.

Προφορική οικογενειακή μαρτυρία

Σύμφωνα με προφορική οικογενειακή αφήγηση, μετά τον θάνατο του Μάριου, η χήρα του Ειρήνη και η κόρη τους Παρασκευή πέθαναν από πνευμονία. Ο γιος τους Ιωάννης φέρεται να μεγάλωσε σε άλλη οικογένεια, με το επώνυμο Σκορδίλης, και αργότερα να επανέφερε το Ιατροπούλης κατά τη στρατιωτική του θητεία. Η ίδια αφήγηση αναφέρει ότι έζησε με δυσκολίες, μετανάστευσε στην Αθήνα και επέστρεψε στην Πάρο μετά τη συνταξιοδότησή του.

Η πιθανή σχέση με την οικογένεια Ιατρού

Η οικογένεια Ιατρού μαρτυρείται στην Παροικιά ήδη από τον 18ο αιώνα. Σε καταγραφή της 17ης Αυγούστου 1732 αναφέρεται ο Μιχαλάκης Ιατρού σε απογραφή περιουσιακών αντικειμένων. Η αναφορά αυτή τεκμηριώνει την παρουσία του επωνύμου Ιατρού στην Πάρο, όχι όμως τη συγγένειά του με τους Ιατροπούληδες.

Οι Γιατριάνοι της Μάνης και η παράδοση των Μεδίκων

Ο Γεώργιος Καπάρος επισημαίνει ότι, σύμφωνα με την παράδοση της Μάνης, οι Ιατροί και οι Ιατρόπουλοι συνδέονται με την ίδια οικογενειακή ιστορία και με τους Μεδίκους της Φλωρεντίας. Η παράδοση αυτή αξίζει να καταγραφεί, καθώς απαντά σε παλαιότερες ιστορικές αφηγήσεις και όχι μόνο σε νεότερες οικογενειακές αναμνήσεις.

Οι Γιατριάνοι του Οιτύλου συνδέονται σε αυτή την παράδοση με την οικογένεια Medici. Σύμφωνα με μία εκδοχή, μέλη των Μεδίκων εγκαταστάθηκαν στον ελληνικό χώρο και το όνομά τους εξελληνίστηκε σε Ιατρός ή Γιατρός. Σε άλλη εκδοχή, η οικογένεια των Μεδίκων συνδέεται με παλαιότερους Γιατρούς της Μάνης και η προσαρμογή του ονόματος έγινε προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Ο Ε. Υεμενίζ, στο άρθρο του «Le Magne et les Mainotes», που δημοσιεύτηκε το 1865, κατέγραψε αυτές τις διαφορετικές παραδόσεις. Η ύπαρξή τους ήδη από τον 19ο αιώνα είναι σημαντική, ακόμη κι αν δεν επιτρέπει να αποφασίσουμε με βεβαιότητα ποια εκδοχή ανταποκρίνεται στην ιστορική πραγματικότητα.

Η ιστορικός Ευτυχία Δ. Λιάτα, στη μελέτη της για τον Μιχαήλ Ιατρό (1779–1868), παρουσιάζει την οικογενειακή παράδοση της μεδίκειας καταγωγής και εξετάζει την πορεία της οικογένειας Ιατρού στη Λακωνία και στο Ναύπλιο.

Η πιθανή διαδρομή μέσω Ναυπλίου

Σε δημοσίευμα του περιοδικού The Athenian το 1989, με τίτλο The Medici Secret, παρουσιάζεται οικογενειακή παράδοση σύμφωνα με την οποία κλάδος της οικογένειας εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο και χρησιμοποίησε το επώνυμο Ιατρόπουλος, ενώ άλλος κλάδος συνδέθηκε με τη Μάνη.

Η παράδοση αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν εξεταστεί μαζί με το παριανό έγγραφο του 1732, στο οποίο αναφέρεται το επώνυμο Ιατρού και το Ανάπλι. Θα μπορούσε να υποδηλώνει μια διαδρομή από την Πελοπόννησο προς την Πάρο, ενδεχομένως μέσω Ναυπλίου.

Ετυμολογία και συμπέρασμα

Το επώνυμο Ιατροπούλης ή Γιατροπούλης πιθανόν σχετίζεται με τη λέξη «ιατρός» και μπορεί να έχει επαγγελματική ή πατρωνυμική προέλευση.

Οι γραπτές μαρτυρίες τεκμηριώνουν την παρουσία της οικογένειας Ιατρού στην Πάρο το 1732 και των Ιατροπούληδων από το πρώτο μισό του 19ου αιώνα. Οι τύποι Γιατροπούλης και Γιατρόπουλος απαντούν επίσης σε καταγραφές της Πάρου και της Σύρου και πρέπει να διατηρούνται όπως παραδίδονται στις πηγές.

Η παράδοση που συνδέει τους Ιατρούς και Ιατροπούλους με τους Γιατριάνους της Μάνης και τους Μεδίκους της Φλωρεντίας έχει ιστορικό ενδιαφέρον και καταγράφεται σε παλαιότερες αφηγήσεις. Σε συνδυασμό με τη μνεία του Αναπλιού στο παριανό έγγραφο του 1732, δημιουργεί ένα πιθανό πεδίο έρευνας για την καταγωγή της οικογένειας.

Παραμένει, ωστόσο, μια παράδοση που αξίζει να διατηρηθεί στην ιστορία των παριανών οικογενειών, με σαφή διάκριση ανάμεσα στις γραπτές μαρτυρίες, τις ιστορικές αναφορές και την προφορική μνήμη.

Πηγές: Εκλογικοί κατάλογοι Πάρου 1844, 1847 και 1875, όπως μεταγράφονται στο Παριανά ονόματα· ληξιαρχικές καταγραφές Ερμούπολης 1861–1881, όπως δημοσιεύονται στην ίδια έρευνα· καταγραφή Ιατρού, 17.8.1732· προφορική μαρτυρία Γεωργίου Καπαρού· Μενέγος Ελευθέριος, Ετερότητα στις Κυκλάδες: Η περίπτωση των Καθολικών της Πάρου, Πάντειο Πανεπιστήμιο, 2024.

ΦΩΤΟ: Το οικόσημο με τα επτά χάπια στην Παροικιά, χρονολογημένο στο 1772 και συσχετισμένο μορφολογικά με το οικόσημο των Μεδίκων της Φλωρεντίας. Η σύνδεσή του με την οικογένεια Ιατρού ή Ιατροπούλη αναφέρεται μόνο σε προφορική μαρτυρία και δεν τεκμηριώνεται από ιστορικά ή αρχειακά στοιχεία.

Η εν λόγω δημοσίευση αναρτήθηκε στη σελίδα "Ιστορία της Πάρου" από το συντοπίτη μας Δημήτριο Ντόλκα

Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης επισκέφθηκε σήμερα, Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026, την Πάρο, όπου εγκαινίασε το ανακαινισμένο Κέντρο Υγείας Πάρου. Το παρών στα εγκαίνια έδωσαν η βουλευτής Κυκλάδων της Ν.Δ. Κατερίνα Μονογυιού, ο Διοικητής της 2ης Υ.ΠΕ. Χρήστος Ροϊλός και ο Δήμαρχος Πάρου Κώστας Μπιζάς.

Τον αγιασμό τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Παροναξίας κ. Καλλίνικος.

Στο Κέντρο Υγείας Πάρου πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, οι οποίες καλύπτουν το σύνολο της μονάδας, ωφέλιμης επιφάνειας 1.200 τ.μ. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την ανακατασκευή των χώρων υγιεινής, την αντικατάσταση των παλαιών ξύλινων θυρόφυλλων, την εφαρμογή ολοκληρωμένου συστήματος εξωτερικής θερμομόνωσης σε όλες τις όψεις του κτιρίου και την αντικατάσταση των παλαιών εξωτερικών κουφωμάτων και υαλοπινάκων με νέα, ενεργειακά αποδοτικά.

Παράλληλα, κατασκευάστηκαν νέες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, εγκαταστάθηκε φωτοβολταϊκή μονάδα και ολοκληρωμένο σύστημα πυρανίχνευσης και πυροπροστασίας. Οι εργασίες περιλαμβάνουν επίσης νέα συστήματα θέρμανσης και κλιματισμού με αντλίες θερμότητας αέρα–νερού και τοπικές μονάδες δαπέδου (fan coils), καθώς και ολοκληρωμένο σύστημα αερισμού των χώρων με προκλιματισμένο νωπό αέρα.

Μετά τα εγκαίνια ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε:

«Είμαι πάρα πολύ ευτυχής που βρέθηκα σήμερα στην Πάρο. Εδώ ολοκληρώσουμε εντός χρονοδιαγράμματος με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ένα από τα δυσκολότερα τεχνικά έργα σε κέντρα υγείας της χώρας. Ένα κέντρο υγείας που φτιάχτηκε πριν από 45 χρόνια, δεν είχε γίνει η παραμικρή ανακαίνιση και χρειάστηκε να κάνουμε πλήρη αλλαγή όλων των καλωδιώσεων, των προσόψεων, να βάλουμε φωτοβολταϊκά, να αλλάξουμε τον εξοπλισμό του έτσι που να μπορεί να λειτουργεί για τα επόμενα 25 χρόνια. Πολλές φορές στη διαδρομή αυτό το έργο κινδύνευσε να χαθεί, αλλά τελικά καταφέραμε να το κάνουμε πράξη. Παράλληλα έχουμε δρομολογήσει προσλήψεις πολλών γιατρών που έρχονται το επόμενο διάστημα εδώ. Φυσικά οι ανάγκες της Πάρου συνεχώς μεγαλώνουνε και η προσπάθεια συνεχίζεται για το καλύτερο κέντρο υγείας που είχαμε ποτέ εδώ».

Στη συνέχεια, ο Υπουργός Υγείας, συνοδευόμενος από τον Διοικητή της 2ης Υ.ΠΕ. Χρήστο Ροϊλό, επισκέφθηκε το Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο Αντιπάρου. Ο κ. Γεωργιάδης, αφού ξεναγήθηκε στους χώρους του Ιατρείου και συνομίλησε με το προσωπικό, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Είχα δει στο γραφείο μου πριν από δύο χρόνια περίπου τον τέως Δήμαρχο. Μου είχε περιγράψει το όραμα για αυτό το Πολυδύναμο Ιατρείο εδώ. Ήθελα, όμως, να έρθω γιατί πραγματικά αυτό που πετύχατε εδώ είναι μοναδικό. Μακάρι σε κάθε νησί της Ελλάδας να μπορούσε να υπάρχει μία τέτοια συνεργασία με τόσο θεαματικά αποτελέσματα. Λέω συχνά ότι το κράτος δεν μπορεί να κάνει μόνο τα πάντα. Η συνένωση δυνάμεων ιδιωτικού τομέα και Υπουργείου Υγείας στην υγεία μπορεί να φέρει θαύματα. Και εδώ έχουμε μία τέτοια περίπτωση. Δεσμεύομαι ότι τα αιτήματα για αυτόν τον οργανισμό θα τα εξετάσουμε άμεσα γιατί όντως πρέπει αυτό που έχετε κάνει εσείς εδώ να επιβραβευτεί και από το Υπουργείο Υγείας».